Αρμενία Δημοσκοπήσεις, πρόθεση ψήφου και τρέχοντα ποσοστά

Η Αρμενία συνεχίζει να καταγράφει ισχυρή οικονομική ανάπτυξη παρά τις παγκόσμιες αναταράξεις, με προβλέψεις διεθνών οργανισμών άνω του 5% για το 2026. Ο πληθωρισμός, που τον Απρίλιο έφτασε το 5,3%, μειώθηκε τον Μάιο στο 4,2%, παραμένοντας ωστόσο μια συνεχιζόμενη πρόκληση για το κόστος διαβίωσης. Πολιτικά, η κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Πασινιάν, μετά τις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές, προωθεί αποφασιστικά τη διαφοροποίηση των εξαγωγικών αγορών. Ως άμεση απάντηση στους νέους ρωσικούς περιορισμούς εισαγωγών για αρμενικά προϊόντα, που τέθηκαν σε ισχύ από τις 12 Ιουνίου, η κυβέρνηση προωθεί στοχευμένα τις εξαγωγές στην ΕΕ και σε άλλες χώρες μέσω επιδοτήσεων και προγραμμάτων υποστήριξης. Στόχος είναι η μείωση της οικονομικής εξάρτησης από τη Ρωσία και η ενίσχυση της οικονομίας μέσω νέων εμπορικών σχέσεων.

Η Αρμενία παλεύει με την ταυτότητά της ενόψει των βουλευτικών εκλογών της 7ης Ιουνίου. Πάνω από 100.000 εκτοπισμένοι Αρμένιοι του Καραμπάχ αγωνίζονται για εκλογικά δικαιώματα, ενώ η κυβέρνηση πρέπει να τους ενσωματώσει στην κοινωνία. Ο Πρωθυπουργός Πασινιάν προωθεί μια «πραγματική» αρμενική ταυτότητα, η οποία επικεντρώνεται στην κυριαρχία, και συνεχίζει την οριοθέτηση των συνόρων με το Αζερμπαϊτζάν. Αυτό διχάζει το έθνος μεταξύ ιστορικής σύνδεσης και πραγματιστικής αναζήτησης ειρήνης, τροφοδοτούμενο από τις προειδοποιήσεις της Ρωσίας για μια δυτική πορεία. Η πολιτική αιτία έγκειται στον αναπροσανατολισμό του Πασινιάν μετά τη σύγκρουση του Καραμπάχ και την συνακόλουθη επανεκτίμηση των εθνικών προτεραιοτήτων, η οποία συζητείται τώρα στην προεκλογική εκστρατεία.

Η Αρμενία βιώνει μια βαθιά αναπροσαρμογή της γεωπολιτικής της, η οποία την απομακρύνει όλο και περισσότερο από τον παραδοσιακό σύμμαχο Ρωσία και την φέρνει πιο κοντά στη Δύση. Επί του παρόντος, το Ερεβάν εμβαθύνει τις σχέσεις του με την ΕΕ και τις ΗΠΑ, κάτι που εκδηλώνεται με την υπογραφή μιας ολοκληρωμένης συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης με την Ουάσιγκτον και την προώθηση της «Διαδρομής Τραμπ» – μιας διαμετακομιστικής σύνδεσης που παρακάμπτει τη Ρωσία και το Ιράν. Η ΕΕ υποστηρίζει αυτή την πορεία με ένα πακέτο άμεσης βοήθειας άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ και επαινεί τη δέσμευση της Αρμενίας για στενότερες σχέσεις. Ταυτόχρονα, η Μόσχα εντείνει την πίεση στην Αρμενία, επιβάλλοντας περιορισμούς στις εισαγωγές αρμενικών προϊόντων και προειδοποιώντας για «ουκρανικά σενάρια», εάν το Ερεβάν συνεχίσει την φιλοδυτική του πορεία. Αυτή η κλιμάκωση των εντάσεων οφείλεται άμεσα στην απογοήτευση της Αρμενίας για την έλλειψη εγγυήσεων ασφαλείας από τη Ρωσία στη σύγκρουση για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, γεγονός που ώθησε τον Πρωθυπουργό Πασινιάν σε μια στρατηγική διαφοροποίηση των συμμαχιών του.

Η Αρμενία βρίσκεται στο κατώφλι μιας καθοριστικής βουλευτικής εκλογής, η οποία διχάζει βαθιά τη χώρα. Η πολιτική κουλτούρα χαρακτηρίζεται από έντονη πόλωση, ενώ η κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Νικολ Πασινιάν ακολουθεί μια σαφή πορεία προς τη Δύση. Αυτή η δραστική αλλαγή στην εξωτερική πολιτική, μακριά από την παραδοσιακή συμμαχία με τη Ρωσία και προς την ενισχυμένη συνεργασία με την ΕΕ και τις ΗΠΑ, όχι μόνο τροφοδοτεί εσωτερικές διαμαρτυρίες, αλλά προκαλεί και μαζική πίεση από τη Μόσχα, συμπεριλαμβανομένων οικονομικών κυρώσεων. Η πρόσφατη σύλληψη έξι υποψηφίων της αντιπολίτευσης από το φιλορωσικό κόμμα «Ισχυρή Αρμενία» λίγο πριν τις εκλογές αναδεικνύει την οξυμένη κατάσταση και την ευθραυστότητα της κυβερνητικής σταθερότητας, ενώ η χώρα ψηφίζει για το γεωπολιτικό της μέλλον.

Η Αρμενία βιώνει μια κρίσιμη φάση στην ενεργειακή, κλιματική και υποδομική της πολιτική. Η χώρα προωθεί δυναμικά τη διαφοροποίηση του ενεργειακού της εφοδιασμού μέσω ανανεώσιμων πηγών και την επέκταση των υποδομών. Σε αυτά περιλαμβάνονται φιλόδοξοι κλιματικοί στόχοι με επιδιωκόμενη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και ένας νέος κλιματικός νόμος, που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο του 2026. Ταυτόχρονα, το Ερεβάν εντείνει τη συνεργασία με δυτικούς εταίρους και ξεκινά έργα υποδομής όπως η «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία», συμπεριλαμβανομένης μιας προσφοράς για σιδηροδρομική σύνδεση με τα τουρκικά σύνορα. Αυτός ο φιλοδυτικός αναπροσανατολισμός προκαλεί έντονες αντιδράσεις από τη Μόσχα: Η Ρωσία απειλεί ανοιχτά με διακοπή των ευνοϊκών προμηθειών φυσικού αερίου και καταγγελία περαιτέρω συμφωνιών, εάν η Αρμενία συνεχίσει τη διαδικασία ένταξής της στην ΕΕ. Αυτή η κλιμάκωση, λίγο πριν τις αρμενικές βουλευτικές εκλογές στις 7 Ιουνίου, αποσκοπεί στην ανακοπή της απομάκρυνσης του Ερεβάν από το Κρεμλίνο. Η ΕΕ αντιδρά ήδη με υποσχέσεις οικονομικής βοήθειας για να υποστηρίξει την Αρμενία σε αυτή την τεταμένη κατάσταση.

Η Αρμενία βιώνει μια βαθιά κοινωνική διαίρεση, η οποία οξύνεται ενόψει των επικείμενων βουλευτικών εκλογών. Ειδικότερα, αποκαλύπτεται ένα έντονο χάσμα γενεών: Ενώ η παλαιότερη γενιά τείνει να υποστηρίζει την ειρηνευτική ατζέντα της κυβέρνησης, η νεολαία εκφράζει βαθιά δυσαρέσκεια και δυσπιστία προς το πολιτικό κατεστημένο. Αυτή η πόλωση απειλεί την κοινωνική ειρήνη και την εθνική ενότητα μετά τη σύγκρουση για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Πολιτική αιτία είναι η κυβερνητική πολιτική, η οποία μετά την ήττα του 2023 εστιάζει σε μια «ειρηνευτική ατζέντα». Αυτή η στρατηγική διχάζει την κοινωνία, καθώς πολλοί τη θεωρούν ανεπαρκή και η νεολαία αισθάνεται πολιτικά αποξενωμένη. Αν και έχουν ξεκινήσει πρωτοβουλίες για τη συμμετοχή των νέων, η δυσπιστία παραμένει βαθιά ριζωμένη.

Η κυβέρνηση της Αρμενίας προωθεί μια θεμελιώδη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, ενώ η ανεργία των νέων το 2024 βρισκόταν σε ανησυχητικά επίπεδα 26,24%. Ένα σχέδιο νόμου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την επιστήμη, που συζητήθηκε τον Μάιο, αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό του συστήματος και την εισαγωγή ευρωπαϊκών προτύπων. Ο προγραμματισμένος αναπροσανατολισμός περιλαμβάνει τριτοβάθμια εκπαίδευση τριών επιπέδων, νέους μηχανισμούς χρηματοδότησης και την αποπολιτικοποίηση των πανεπιστημίων. Η ΕΕ υποστηρίζει αυτές τις προσπάθειες με 8,55 εκατομμύρια ευρώ. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις στοχεύουν στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας και στην παροχή στους νέους των απαραίτητων προοπτικών, καθώς πολλοί επί του παρόντος δεν βρίσκουν επαρκή απασχόληση.

Από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, οι αρμενικές οικογένειες θα λαμβάνουν εφάπαξ επίδομα γέννησης 500.000 ντραμ (περίπου 1.300 δολάρια ΗΠΑ) για κάθε νεογέννητο, ανεξάρτητα από τη σειρά γέννησης. Αυτή η μεταρρύθμιση, η οποία σημαίνει αύξηση για τα δύο πρώτα παιδιά, ενώ εξισώνει την προηγούμενη, υψηλότερη εφάπαξ πληρωμή για τα επόμενα παιδιά, αιτιολογείται από την κυβέρνηση με το επιχείρημα ότι τα οικογενειακά έξοδα παραμένουν σταθερά ανεξάρτητα από τον αριθμό των γεννήσεων. Ταυτόχρονα, το εκτιμώμενο μηνιαίο κόστος σχεδόν 2.500 δολαρίων ΗΠΑ για μια τετραμελή οικογένεια χωρίς ενοίκιο και ένα μέσο εισόδημα μόλις 744 δολαρίων ΗΠΑ επιβαρύνουν σημαντικά πολλά νοικοκυριά. Επιπλέον, η συνεχής εισροή άνω των 100.000 προσφύγων από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ επιβαρύνει έντονα τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και την αγορά κατοικίας, επιδεινώνοντας περαιτέρω την κατάσταση για τις ευάλωτες οικογένειες και τους μονογονείς.

Οι συνταξιούχοι της Αρμενίας βιώνουν μια αισθητή αλλαγή από την 1η Απριλίου 2026: Η κατώτατη σύνταξη αυξήθηκε στα 46.000 ντραμ και οι χαμηλότερες συντάξεις αυξήθηκαν κατά 10.000 ντραμ, επηρεάζοντας πάνω από 660.000 πολίτες. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση εισήγαγε καθολική ασφάλιση υγείας, παρέχοντας στους ηλικιωμένους άνω των 65 ετών δωρεάν πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες. Ενώ η κυβέρνηση παρουσιάζει την προσαρμογή των συντάξεων ως επιτυχία της ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης του 7,2% το 2025, η αντιπολίτευση επικρίνει το μέτρο ως προεκλογικό δώρο ενόψει των βουλευτικών εκλογών του Ιουνίου 2026. Επιπλέον, όλες οι συντάξεις και οι κοινωνικές παροχές πρέπει να διεκπεραιώνονται χωρίς μετρητά από τον Απρίλιο, κάτι που συνδέεται με προγράμματα επιστροφής χρημάτων (cashback). Ο ετήσιος πληθωρισμός τον Μάιο του 2026 ήταν 4,2%, γεγονός που εξακολουθεί να αμφισβητεί την αγοραστική δύναμη των αυξημένων συντάξεων.

Η Αρμενία φέρνει επανάσταση στην αγορά εργασίας: Η κυβέρνηση καταργεί το όριο ηλικίας των 65 ετών για τους δημοσίους υπαλλήλους, μια άμεση απάντηση στις δημογραφικές προκλήσεις και την έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού. Αυτή η μεταρρύθμιση, που βασίζεται σε νέο νόμο, επιτρέπει σε έμπειρους εργαζομένους να παραμείνουν στην επαγγελματική ζωή και αποσκοπεί στην ενίσχυση του συρρικνούμενου εργατικού δυναμικού. Ενώ ο ετήσιος πληθωρισμός τον Μάιο μειώθηκε στο 4,2%, τα νοικοκυριά εξακολουθούν να παλεύουν με τις αυξανόμενες τιμές των τροφίμων, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 6,4%. Παρά την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη άνω του 5%, που υποστηρίζεται από την πληροφορική και τις κατασκευές, οι εργαζόμενοι αισθάνονται το χάσμα μεταξύ της μέτριας εξέλιξης των μισθών και του συνεχιζόμενου κόστους διαβίωσης. Ο πολιτικός αναπροσανατολισμός προς την ΕΕ και οι συναφείς εμπορικές αβεβαιότητες με τη Ρωσία επηρεάζουν επιπλέον την οικονομική σταθερότητα πολλών οικογενειών.

Ως απάντηση στους πρόσφατους περιορισμούς εισαγωγών της Ρωσίας σε αρμενικά αγροτικά προϊόντα και κονιάκ, οι οποίοι πλήττουν σοβαρά τους παραδοσιακούς εξαγωγικούς κλάδους, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμεύσει άμεσο πακέτο βοήθειας άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ για την Αρμενία. Η Μόσχα αυξάνει την οικονομική πίεση για να ανακόψει την προσέγγιση της Αρμενίας με τη Δύση, γεγονός που θέτει πολλούς επιχειρηματίες ενώπιον υπαρξιακών προκλήσεων. Ταυτόχρονα, οι προσπάθειες της κυβέρνησης να δημιουργήσει νέες εμπορικές οδούς μέσω της πρωτοβουλίας «Crossroads of Peace» και η ενισχυμένη συνεργασία με την ΕΕ, καθώς και οι μαζικές επενδύσεις και τα φορολογικά κίνητρα στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας, ανοίγουν νέες ευκαιρίες ανάπτυξης και αναγκάζουν τους αυτοαπασχολούμενους σε στρατηγικό αναπροσανατολισμό.

Η Αρμενία εξακολουθεί να αρνείται στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα τη βασική νομική προστασία: ένας ολοκληρωμένος νόμος κατά των διακρίσεων, που να περιλαμβάνει ρητά τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου, δεν υφίσταται, παρόλο που συζητείται για πάνω από μια δεκαετία και διεθνείς οργανισμοί το ζητούν επανειλημμένα. Αυτό το νομοθετικό κενό διαμορφώνει βαθιά την καθημερινότητα των μειονοτήτων, όπως αποδεικνύει η τρέχουσα ετήσια έκθεση της Pink Armenia της 15ης Μαΐου 2026. Η πολιτική αιτία έγκειται στην έλλειψη βούλησης της κυβέρνησης να ενσωματώσει τις συστάσεις της κοινωνίας των πολιτών σε ένα νομοσχέδιο, καθώς και στη συνεχιζόμενη εργαλειοποίηση των ΛΟΑΤΚΙ+ ζητημάτων από πολιτικούς παράγοντες για την απαξίωση αντιπάλων. Αυτό δημιουργεί ένα κλίμα όπου οι διακρίσεις και η βία είναι καθημερινό φαινόμενο, από την αναζήτηση εργασίας έως τις αλληλεπιδράσεις με κρατικούς θεσμούς. Η δικαιοσύνη συχνά αποτυγχάνει να αναγνωρίσει ομοφοβικά ή τρανσφοβικά κίνητρα σε εγκλήματα, καθώς αυτά δεν θεωρούνται επιβαρυντικοί παράγοντες στον Ποινικό Κώδικα. Ακόμη και η πρόσφατη «Στρατηγική και Σχέδιο Δράσης για την Πολιτική Φύλου 2025–2028», που εγκρίθηκε τον Απρίλιο, παρακάμπτει τη ρητή συμπερίληψη αυτών των λόγων προστασίας. Ενώ διεθνείς εταίροι όπως η ΕΕ και το Συμβούλιο της Ευρώπης τον Μάιο του 2026, σε σύνοδο κορυφής στο Ερεβάν, τονίζουν τη σημασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η αρμενική πληθυσμιακή ομάδα των ΛΟΑΤΚΙ+ παραμένει χωρίς τους απαραίτητους νομικούς μοχλούς για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις διακρίσεις και το μίσος.

Η Αρμενία αναθεωρεί την μεταναστευτική της πολιτική: Από την 1η Νοεμβρίου 2026 καταργείται το δημοφιλές ειδικό διαβατήριο 10ετούς διάρκειας, το οποίο αντικαθίσταται από ένα ψηφιοποιημένο σύστημα. Αυτή η εκτεταμένη μεταρρύθμιση του «Νόμου περί Αλλοδαπών» της κυβέρνησης Πασινιάν θεσπίζει υποχρέωση ειδικής βίζας εργασίας πριν από την είσοδο, τερματίζοντας την προηγούμενη πρακτική εισόδου ως τουρίστας και στη συνέχεια αίτησης για άδεια εργασίας. Επιπλέον, εισάγεται ετήσια ποσόστωση για ξένους εργαζόμενους. Ενώ η οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό 7,1% του ΑΕΠ το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι εκπατρισμένοι και οι μετανάστες πρέπει να προετοιμαστούν για αυξημένα τέλη για τις άδειες μόνιμης διαμονής από το 2027 και αυστηρότερες υποχρεώσεις αναφοράς σε περίπτωση μακροχρόνιας απουσίας.