Κροατία Δημοσκοπήσεις, πρόθεση ψήφου και τρέχοντα ποσοστά

Η Κροατία βιώνει μια χαλάρωση της οικονομικής δυναμικής, με προβλέψεις ανάπτυξης περίπου 2,6% για το 2026. Ταυτόχρονα, το υψηλό κόστος ζωής, που οφείλεται στις επίμονα υψηλές τιμές ενέργειας και υπηρεσιών, επιβαρύνει μαζικά τα νοικοκυριά. Ο πληθωρισμός μειώθηκε ελαφρώς τον Μάιο στο 5,2%, αλλά παραμένει σε αυξημένο επίπεδο. Η κυβέρνηση αντιδρά με ένα αντιπληθωριστικό πακέτο, το οποίο περιλαμβάνει παγώματα μισθών στον δημόσιο τομέα και φόρο υπερκερδών για μεγαλύτερες εταιρείες. Ωστόσο, εξωτερικοί παράγοντες όπως η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ενισχύουν την πίεση στις τιμές ενέργειας και δυσχεραίνουν τη συγκράτηση του πληθωρισμού, γεγονός που μειώνει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των πολιτών.

Η Κροατία πλοηγείται σε σύνθετες μεταναστευτικές δυναμικές, που χαρακτηρίζονται από ενισχυμένη προστασία των συνόρων και εσωτερικές πολιτικές συζητήσεις. Επί του παρόντος, η Σλοβενία παρατείνει τους ελέγχους στα σύνορά της με την Κροατία έως τα τέλη του 2026, για να αντιμετωπίσει κινδύνους ασφάλειας όπως η τρομοκρατία και το λαθρεμπόριο, γεγονός που αναδεικνύει τις συνεχιζόμενες εντάσεις στον χώρο Σένγκεν. Παράλληλα, το κροατικό Κοινοβούλιο ενέκρινε αλλαγές στον νόμο περί αλλοδαπών, οι οποίες εισάγουν αυστηρότερους κανόνες για τους εργαζόμενους μετανάστες, συμπεριλαμβανομένης μιας υποχρεωτικής γλωσσικής εξέτασης για την παράταση των αδειών διαμονής. Μια άλλη συζήτηση για έναν νόμο προστασίας παλεύει για την ισορροπία μεταξύ προστασίας των συνόρων και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτά τα μέτρα, που επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου της ΕΕ, στοχεύουν στην ενίσχυση του ρόλου της Κροατίας ως εξωτερικού συνόρου της ΕΕ. Τραγικά ευρήματα νεκρών μεταναστών κοντά στα σλοβενικά σύνορα υπογραμμίζουν τους θανατηφόρους κινδύνους των παράνομων διαδρομών.

Η Κροατία ενισχύει τον ρόλο της στην ασφάλεια σε μια ολοένα και πιο τεταμένη Ευρώπη. Η επανεισαγωγή της στρατιωτικής θητείας από τον Οκτώβριο του 2025 σηματοδοτεί μια αποφασιστική πολιτική στροφή. Αυτό το μέτρο αποτελεί άμεση απάντηση στο μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, που οφείλεται στον πόλεμο στην Ουκρανία και στον επανεξοπλισμό της γειτονικής Σερβίας, η οποία φέρεται να έχει αποκτήσει ένα κινεζικό υπερηχητικό πυραυλικό σύστημα. Έτσι, η Κροατία υπογραμμίζει τη δέσμευσή της να επιτύχει τον στόχο του 2% του ΝΑΤΟ στις αμυντικές δαπάνες και να ενισχύσει την αμυντική της ικανότητα. Παράλληλα, το Ζάγκρεμπ ακολουθεί μια δυναμική εξωτερική πολιτική, όπως δείχνει η απόρριψη ενός νέου πρέσβη του Ισραήλ ή οι διπλωματικές εντάσεις με το Μαυροβούνιο, γεγονός που επαναπροσδιορίζει τη θέση της στις περιφερειακές συμμαχίες.

Το πολιτικό τοπίο της Κροατίας παραμένει σημαδεμένο από συνεχιζόμενες θεσμικές εντάσεις. Οι επαναλαμβανόμενοι αγώνες εξουσίας μεταξύ του Πρωθυπουργού Αντρέι Πλένκοβιτς και του Προέδρου Ζόραν Μιλάνοβιτς παραλύουν τον πολιτικό συντονισμό, ειδικά στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας. Αυτές οι συγκρούσεις υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στους κρατικούς θεσμούς, ενισχυμένες από σκάνδαλα διαφθοράς και κριτική στη δικαιοσύνη. Οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις της 27ης Μαΐου 2026 δείχνουν ότι ο κυβερνών συνασπισμός θα έχανε την πλειοψηφία του, γεγονός που υπογραμμίζει την ευθραυστότητα της κυβερνητικής σταθερότητας και προκαλεί περαιτέρω την πολιτική κουλτούρα.

Η Κροατία προωθεί τις υποδομές της: η χώρα ανέθεσε το μεγαλύτερο σιδηροδρομικό έργο της ιστορίας της. Η ινδική Afcons Infrastructure κέρδισε τον διαγωνισμό για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση της σιδηροδρομικής γραμμής Dugo Selo – Novska, μήκους 83 χιλιομέτρων, κόστους 677 εκατομμυρίων ευρώ. Αυτό το συγχρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο, η ανάθεση του οποίου ανακοινώθηκε στις 11 Μαΐου 2026, αναμένεται να αυξήσει τη συνδεσιμότητα και τις ταχύτητες των τρένων έως και 160 χλμ./ώρα. Παράλληλα, η κυβέρνηση παλεύει με το υψηλό κόστος ενέργειας. Ένα πακέτο μέτρων ύψους 450 εκατομμυρίων ευρώ παρατείνει το πλαφόν τιμών για καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο έως τον Σεπτέμβριο του 2026, μια αναστροφή από προηγούμενα σχέδια κατάργησης των επιδοτήσεων ενόψει των ασταθών παγκόσμιων αγορών. Μακροπρόθεσμα, η Κροατία επενδύει επίσης στην πυρηνική ενέργεια: ένα σχέδιο νόμου προβλέπει την αύξηση του μεριδίου της πυρηνικής ενέργειας στο 30% έως το 2040, για τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας και τη μείωση των εκπομπών.

Η Κροατία παλεύει με μια βαθιά δημογραφική και κοινωνική κρίση. Οι νέες γενιές δυσκολεύονται να βρουν προσιτή στέγαση· το 70% αδυνατεί να καλύψει ενοίκιο ή αγορά. Αυτό αναγκάζει πολλούς να εξαρτώνται από τους γονείς και τροφοδοτεί τη μετανάστευση, ενώ η γήρανση της κοινωνίας προχωρά. Ταυτόχρονα, η έξοδος νέων εργαζομένων επιβαρύνει το συνταξιοδοτικό σύστημα. Η κυβέρνηση επιτρέπει στους συνταξιούχους να εργάζονται πλήρη απασχόληση με μισή σύνταξη, αλλά αυτό το μέτρο προκαλεί διαμαρτυρίες, καθώς πολλοί είναι αναγκασμένοι να εργάζονται για να επιβιώσουν. Αιτία είναι η έλλειψη συστηματικής στεγαστικής πολιτικής, οι ανεπαρκείς διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός, που απειλούν την κοινωνική ειρήνη μεταξύ των γενεών.

Ο νεανικός πληθυσμός της Κροατίας νιώθει άμεση οικονομική ανακούφιση: από το 2026, τα αφορολόγητα όρια εισοδήματος για τους φοιτητές αυξάνονται σημαντικά. Όσοι επωφελούνται από φορολογικές ελαφρύνσεις γονέων μπορούν να κερδίσουν έως και 4.800 ευρώ αφορολόγητα, ενώ άλλοι φοιτητές έως και 12.000 ευρώ – μια αισθητή αύξηση από τα προηγούμενα 3.360 και 10.080 ευρώ αντίστοιχα. Παράλληλα, η κυβέρνηση αυξάνει τον κατώτατο ωρομίσθιο των φοιτητών από τον Ιανουάριο του 2026 στα 6,56 ευρώ καθαρά, 50 λεπτά περισσότερο από πριν. Αυτά τα μέτρα αποτελούν άμεση απάντηση στο αυξανόμενο κόστος ζωής, ειδικά στις εκρηκτικές τιμές ενοικίων στις φοιτητικές πόλεις, όπου τα μέσα μηνιαία ενοίκια στο Ζάγκρεμπ φτάνουν ήδη τα 923 ευρώ. Η κυβέρνηση προσπαθεί έτσι να μειώσει την οικονομική επιβάρυνση των νέων και να προωθήσει την ολοχρόνια απασχόλησή τους, χωρίς να χρειάζεται να διακόπτουν πρόωρα την εργασία τους για να μην υπερβούν τα φορολογικά όρια.

Οι κροατικές οικογένειες και οι μονογονεϊκές οικογένειες παλεύουν με μια ανησυχητική στεγαστική κρίση: με το μέσο ετήσιο εισόδημά τους μπορούν να αντέξουν οικονομικά μόλις 1,8 έως 3,9 τετραγωνικά μέτρα κατοικίας. Αυτή η συντριπτική αδυναμία απόκτησης, επιδεινούμενη από πληθωρισμό 5,2% τον Μάιο και αυξανόμενο κόστος ενέργειας κατά 16,9%, επιβαρύνεται επιπλέον από την πρόσφατη αντιπληθωριστική πολιτική της κυβέρνησης. Το πακέτο που παρουσιάστηκε τον Μάιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, πάγωμα των αυξήσεων των κοινωνικών παροχών, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω την οικονομική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά. Παρά το Εθνικό Σχέδιο Στέγασης, το οποίο στοχεύει στη σταθεροποίηση των μακροπρόθεσμων τιμών ενοικίων και στην καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών, η έλλειψη προσιτής στέγασης παραμένει ένα οξύ πρόβλημα που επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής πολλών οικογενειών.

Παρά την αναπροσαρμογή των συντάξεων κατά 2,68% από τον Ιανουάριο του 2026, σχεδόν ένας στους πέντε Κροάτες παραμένει σε κίνδυνο φτώχειας. Ενώ η κυβέρνηση καταργεί τις ποινές πρόωρης συνταξιοδότησης για τους άνω των 70 ετών και αυξάνει τις συντάξεις αναπηρίας κατά 10%, οι περισσότεροι ηλικιωμένοι επωφελούνται οριακά. Αυτά τα μέτρα, μέρος μιας μεταρρύθμισης των συντάξεων για τη διασφάλιση ειδικευμένου προσωπικού, αντικρούονται από την αργή εξέλιξη των συντάξεων και το υψηλό ποσοστό κινδύνου φτώχειας του 19,5%. Η προγραμματισμένη κατάργηση του φόρου συντάξεων από το 2027 βοηθά κυρίως τους υψηλότερες αποδοχές, ενώ η πλειονότητα των συνταξιούχων, των οποίων η μέση σύνταξη ανέρχεται στα 689 ευρώ, εξακολουθεί να δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα.

Η μεσαία τάξη της Κροατίας εξακολουθεί να παλεύει με τον επίμονο πληθωρισμό: τον Μάιο του 2026, ο ρυθμός μειώθηκε ελαφρώς στο 5,2%, αλλά παραμένει σχεδόν διπλάσιος από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ειδικά οι τιμές της ενέργειας και των υπηρεσιών εκτοξεύουν το κόστος ζωής. Η κυβέρνηση αντέδρασε στα τέλη Μαΐου με ένα αντιπληθωριστικό πακέτο. Αυτό στοχεύει στη μείωση του κρατικού ελλείμματος και στην πίεση του πληθωρισμού στο δύο τοις εκατό μέχρι το τέλος του έτους. Περιλαμβάνει δημοσιονομική πειθαρχία, μορατόριουμ στις διοικητικές τιμές και αυξημένη φορολόγηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Το τελευταίο πλήττει άμεσα πολλούς που συμπληρώνουν το εισόδημά τους στον ακμάζοντα τουριστικό τομέα. Ενώ οι μισθοί αυξάνονται ονομαστικά, ο υψηλός πληθωρισμός μειώνει την πραγματική αγοραστική δύναμη, γεγονός που επιβαρύνει αισθητά την καθημερινότητα των εργαζομένων.

Η κυβέρνηση της Κροατίας σοκάρει τους επιχειρηματίες με έναν νέο φόρο 50% στα «υπερβολικά περιθώρια κέρδους», ο οποίος θα ισχύει από το 2026 για εταιρείες με υπερμέτρια κέρδη. Αυτό το διάταγμα, μέρος ενός ολοκληρωμένου πακέτου κατά του πληθωρισμού που εγκρίθηκε στα τέλη Μαΐου, στοχεύει στην συγκράτηση του πληθωρισμού που προβλέπεται στο 4,6% και στην αποτροπή της «υπερθέρμανσης» της οικονομίας. Παράλληλα, ένας νέος τουριστικός νόμος από τον Ιούνιο αυστηροποιεί τους κανόνες για τα τουριστικά καταλύματα: οι ιδιώτες εκμισθωτές χρειάζονται πλέον υποχρεωτικό αριθμό μητρώου· οι πλατφόρμες δεν επιτρέπεται πλέον να καταχωρούν προσφορές χωρίς αυτή την ένδειξη. Αυτά τα μέτρα αναγκάζουν τους αυτοαπασχολούμενους και τους ιδιοκτήτες σε αυξημένη συμμόρφωση και επενδύσεις στην ψηφιοποίηση, ενώ ταυτόχρονα αυξάνουν αισθητά τα λειτουργικά κόστη και τη ρυθμιστική πίεση.

Τα κροατικά δικαστήρια τις τελευταίες εβδομάδες ενίσχυσαν επανειλημμένα τα δικαιώματα των οικογενειών LGBTQ+: τον Μάιο του 2026, δικαστές αποφάνθηκαν κατά των διακρίσεων σε βάρος των «Dugine obitelji» (Οικογένειες Ουράνιο Τόξο) από το Ίδρυμα Ordo Iuris και απαγόρευσαν περαιτέρω δημοσιεύσεις διακριτικού περιεχομένου. Ήδη τον Απρίλιο, ένα διοικητικό δικαστήριο επιβεβαίωσε το δικαίωμα υιοθεσίας για ομοφυλόφιφα ζευγάρια, τερματίζοντας έτσι τους υπουργικούς αποκλεισμούς και εφαρμόζοντας την κοινή υιοθεσία που είχε ήδη νομιμοποιηθεί το 2022. Αυτές οι αποφάσεις ανοίγουν τον δρόμο για μεγαλύτερη ισότητα, παρά τον συνταγματικό ορισμό του γάμου ως αποκλειστικής ένωσης μεταξύ άνδρα και γυναίκας, ο οποίος ισχύει από το δημοψήφισμα του 2013.

Η Κροατία αναθεώρησε σημαντικά τον νόμο περί αλλοδαπών και αυστηροποιεί δραστικά τους όρους για τους εργοδότες ξένων εργαζομένων. Οι εταιρείες πρέπει πλέον να αποδεικνύουν δώδεκα μήνες οικονομικής δραστηριότητας και να πληρούν ελάχιστα πρότυπα στέγασης. Ταυτόχρονα, οι μετανάστες και οι ομογενείς απολαμβάνουν μετά από έξι μήνες μεγαλύτερη ευελιξία στην αλλαγή εργοδότη, αλλά πρέπει να υποβληθούν σε υποχρεωτική εξέταση Κροατικών. Αυτή η βαθιά μεταρρύθμιση, που εγκρίθηκε στα τέλη Απριλίου, ανταποκρίνεται στην οξεία έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού, στην επιθυμία αποτροπής καταχρήσεων και στην προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου της ΕΕ, το οποίο τίθεται σε ισχύ τον Ιούνιο του 2026.