Μολδαβία Δημοσκοπήσεις, πρόθεση ψήφου και τρέχοντα ποσοστά

Η Μολδαβία αγωνίζεται με το αυξανόμενο κόστος ζωής και μια επιβραδυνόμενη οικονομία. Ο πληθωρισμός έφτασε το 6,8% τον Απρίλιο και αναμένεται να αυξηθεί έως και 8,6% μέχρι το τέλος του 2026, επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Κύριες αιτίες είναι οι εξωτερικοί κραδασμοί: Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ωθεί προς τα πάνω τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και τροφίμων, επηρεάζοντας άμεσα τη Μολδαβία. Η κυβέρνηση προσπαθεί να προσελκύσει επενδύσεις μέσω υψηλότερων επιτοκίων για τα κρατικά ομόλογα, γεγονός που ωστόσο αυξάνει το δημόσιο χρέος. Παρά το σχέδιο ανάπτυξης της ΕΕ ύψους 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο χρηματοδοτεί μεταρρυθμίσεις και έργα υποδομής, η χώρα αντιμετωπίζει ένα αυξανόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα, καθώς οι δαπάνες υπερβαίνουν τα έσοδα.

Η ταυτότητα, τα σύνορα και η μετανάστευση της Μολδαβίας βιώνουν επί του παρόντος μια βαθιά αλλαγή, ωθούμενη από την απόλυτη επιθυμία της χώρας για ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και ταυτόχρονα από τη συνεχιζόμενη επιρροή της Ρωσίας. Επί του παρόντος, ένας νέος νόμος της 27ης Μαΐου 2026 διευκολύνει την απόκτηση της μολδαβικής υπηκοότητας για άτομα χωρίς έγγραφα ταυτότητας που γεννήθηκαν στη χώρα, με στόχο την καταπολέμηση της απάτριδας. Ταυτόχρονα, η Πρόεδρος Maia Sandu αφαίρεσε στις 25 Μαΐου την υπηκοότητα από πέντε άτομα που δραστηριοποιούνταν σε ρωσικά ελεγχόμενες δομές ασφαλείας στην Υπερδνειστερία, βάσει του νόμου περί υπηκοότητας του 2025, ο οποίος προβλέπει μέτρα κατά δραστηριοτήτων που απειλούν την κρατική ασφάλεια. Η πολιτική αιτία αυτών των εξελίξεων έγκειται στον στρατηγικό αναπροσανατολισμό της Μολδαβίας. Ενώ το Κισινάου προωθεί τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ και εναρμονίζεται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα μετανάστευσης, η κυβέρνηση εντείνει τη συζήτηση για μια πιθανή επανένωση με τη Ρουμανία ως «Σχέδιο Β» σε περίπτωση που η διαδικασία ένταξης στην ΕΕ σταματήσει μετά το 2028. Αυτή η συζήτηση για την εθνική ταυτότητα τροφοδοτείται επιπλέον από τις ενέργειες της Ρωσίας, όπως η απλοποιημένη χορήγηση ρωσικών διαβατηρίων σε κατοίκους της Υπερδνειστερίας, κάτι που η Μολδαβία επικρίνει ως παραβίαση της κυριαρχίας της.

Η Μολδαβία βρίσκεται σε ένα γεωπολιτικό σταυροδρόμι: Η χώρα προετοιμάζεται για την έναρξη επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, ενώ η πίεση της Ρωσίας αυξάνεται. Η φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση στο Κισινάου προωθεί αποφασιστικά την προσέγγιση στην ΕΕ, γεγονός που εκδηλώνεται με το αναμενόμενο άνοιγμα των πρώτων κεφαλαίων διαπραγμάτευσης τον Ιούνιο. Ως «Σχέδιο Β» σε περίπτωση που η ένταξη στην ΕΕ καθυστερήσει μετά το 2028, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Eugen Osmochescu εξετάζει ακόμη και την ένωση με τη Ρουμανία. Η Μόσχα αντιδρά στην πορεία της Μολδαβίας προς τη Δύση με έντονη κριτική για τη διακοπή των οικονομικών σχέσεων και εντείνει την επιρροή της στην Υπερδνειστερία. Αυτός ο σαφής δυτικός προσανατολισμός διαμορφώνει την πολιτική της Μολδαβίας και προκαλεί τα συνεχιζόμενα αντίμετρα της Ρωσίας.

Η Μολδαβία βρίσκεται στα πρόθυρα της έναρξης επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα κρίσιμο βήμα που αναμένεται στα μέσα Ιουνίου. Αυτή η εξέλιξη εδραιώνει τη σταθερότητα της φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης υπό την Πρόεδρο Maia Sandu, η οποία εργάζεται σκληρά για μεταρρυθμίσεις και απολαμβάνει διεθνούς υποστήριξης. Η πολιτική αιτία έγκειται στη σαφή στρατηγική ένταξης στην ΕΕ της κυβέρνησης, η οποία υποστηρίζεται από εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη και την οικονομία, ενισχυμένες από δεσμεύσεις όπως ένα δάνειο 250 εκατομμυρίων δολαρίων από την Παγκόσμια Τράπεζα. Παράλληλα, μια αμφιλεγόμενη συζήτηση διαμορφώνει την πολιτική κουλτούρα: Μια πιθανή επανένωση με τη Ρουμανία συζητείται ως «Σχέδιο Β», εάν η διαδικασία ένταξης στην ΕΕ σταματήσει μετά το 2028. Αυτό αναδεικνύει τα βαθιά ζητήματα ταυτότητας της χώρας, ενώ εξωτερικές επιρροές, ιδίως από τη Ρωσία, συνεχίζουν να αμφισσβητούν το πολιτικό τοπίο της Μολδαβίας.

Η Μολδαβία μετασχηματίζει με ταχύ ρυθμό το ενεργειακό, κλιματικό και υποδομικό της τοπίο, ωθούμενη από τον στόχο της ένταξης στην ΕΕ και την επείγουσα ανάγκη να τερματίσει την ενεργειακή της εξάρτηση από τη Ρωσία. Τις τελευταίες επτά ημέρες έγιναν καθοριστικά βήματα που υπογραμμίζουν τη δέσμευση της Μολδαβίας σε μια φιλοευρωπαϊκή πορεία. Σε μια επενδυτική διάσκεψη ΕΕ-Μολδαβίας στις 4 και 5 Ιουνίου, δεσμεύτηκαν έως και 641 εκατομμύρια ευρώ για στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, οι ψηφιακές υποδομές και η βιώσιμη γεωργία. Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα ενέκρινε στις 4 Ιουνίου δάνειο 250 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένων μεταρρυθμίσεων σε υποδομές και ενέργεια. Ένα νομοσχέδιο για την αύξηση των αποθεμάτων φυσικού αερίου για τον επερχόμενο χειμώνα κατά 6,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Ενέργειας στις 2 Ιουνίου. Επιπλέον, το Υπουργείο Ενέργειας παρουσίασε στις 6 Ιουνίου σχέδια για την ψηφιοποίηση των ενεργειακών λογαριασμών μέσω έξυπνων μετρητών εντός των επόμενων πέντε ετών, με σκοπό την αύξηση της διαφάνειας και της αποδοτικότητας. Αυτός ο ολοκληρωμένος αναπροσανατολισμός είναι άμεση συνέπεια των προσπαθειών ένταξης της Μολδαβίας στην ΕΕ και της συνεχιζόμενης γεωπολιτικής αστάθειας στην περιοχή, ιδίως της ρωσικής επιθετικότητας στην Ουκρανία, η οποία έχει επανειλημμένα επηρεάσει την ενεργειακή τροφοδοσία της Μολδαβίας. Η κυβέρνηση αντέδρασε με μια σαφή στρατηγική: Επέσπευσε την απελευθέρωση της αγοράς, όπως δείχνει η κατάργηση των ρυθμιζόμενων τιμών φυσικού αερίου για τους μεγάλους καταναλωτές τον Απρίλιο του 2026, και στοχεύει στην πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο έως το τέλος του 2027. Η χώρα επενδύει μαζικά στην επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στον εκσυγχρονισμό των δικτύων της, για να ελαχιστοποιήσει την ευπάθεια σε εξωτερικούς κραδασμούς. Στις 2 Ιουνίου ανακοινώθηκε επίσης ότι ένα δάνειο της EBRD για επισκευές δρόμων αυξάνεται κατά 150 εκατομμύρια ευρώ λόγω του αυξημένου κόστους κατασκευής, για να διασφαλιστούν σημαντικές συνδέσεις με τον χώρο της ΕΕ. Όλα αυτά τα μέτρα δείχνουν πώς η Μολδαβία, υπό την πίεση εξωτερικών γεγονότων και το όραμα ενός ευρωπαϊκού μέλλοντος, αναδιαμορφώνει θεμελιωδώς τις κρίσιμες υποδομές και την ενεργειακή της πολιτική.

Η Μολδαβία αγωνίζεται με μια βαθιά δημογραφική κρίση: Ένας συρρικνούμενος, γηράσκων πληθυσμός και η μετανάστευση νέων επιβαρύνουν την κοινωνική ειρήνη και καταπονούν τα κοινωνικά συστήματα. Ως άμεση απάντηση, η κυβέρνηση μείωσε την 1η Ιουνίου το κατώτατο όριο ηλικίας για την πρόσβαση σε υπηρεσίες αγοράς εργασίας στα 15 έτη. Αυτό το μέτρο στοχεύει στην καταπολέμηση της υψηλής ανεργίας των νέων και του κοινωνικού αποκλεισμού, καθώς σχεδόν το 28% των 15- έως 34-ετών δεν είναι ούτε σε εκπαίδευση ούτε σε εργασία. Παράλληλα, η Μολδαβία εντείνει τη συνεργασία της με την ΕΕ για την προσαρμογή των πλαισίων εκπαίδευσης και απασχόλησης στα ευρωπαϊκά πρότυπα και την εισαγωγή μιας «Εγγύησης για τη Νεολαία». Αυτά τα πολιτικά βήματα αποσκοπούν στην ανάσχεση της μετανάστευσης, στην ενίσχυση του συμβολαίου των γενεών μέσω βελτιωμένων ευκαιριών και κοινωνικής ασφάλειας, και έτσι στην αποφασιστική αλλαγή της κοινωνικής συνοχής της χώρας.

Η κυβέρνηση της Μολδαβίας συγκεντρώνει τη σχολική διοίκηση μέσω νέων Περιφερειακών Εκπαιδευτικών Οργανισμών, ωστόσο το 42% των άνεργων νέων απορρίπτει τοπικές θέσεις εργασίας λόγω χαμηλών μισθών. Η ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση «Επανεκκίνηση στην Εκπαίδευση» του Υπουργείου Παιδείας στοχεύει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και τη μείωση της πολιτικής επιρροής, αναλαμβάνοντας τον έλεγχο από τα τοπικά συμβούλια. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση μείωσε το κατώτατο όριο ηλικίας για τις υπηρεσίες εύρεσης εργασίας στα 15 έτη, για να αντιμετωπίσει το υψηλό ποσοστό NEET (27,9% των 15- έως 34-ετών) και να αποτρέψει τον πρόωρο κοινωνικό αποκλεισμό. Αυτά τα μέτρα αποτελούν άμεση απάντηση στην οξεία έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού και τη συνεχιζόμενη μετανάστευση νέων που αναζητούν καλύτερες προοπτικές στο εξωτερικό, και αντικατοπτρίζουν την προσπάθεια της Μολδαβίας να προσεγγίσει τα πρότυπα της ΕΕ.

Από την 1η Ιουνίου 2026, οι Μολδαβοί με παιδιά θα λάβουν σημαντική νέα υποστήριξη: Ένα εφάπαξ επίδομα γέννησης αυξάνεται στα 21.886 λέι, συμπληρωμένο με μηνιαία 1.000 λέι για κάθε παιδί μέχρι την ηλικία των δύο ετών. Επιπλέον, οικογένειες με παιδιά με αναπηρία θα λαμβάνουν ετησίως 3.000 λέι. Αυτά τα μέτρα, που εγκρίθηκαν από το Κοινοβούλιο υπό την ηγεσία του κόμματος «Δράση και Αλληλεγγύη» (PAS), αποσκοπούν στην ελάφρυνση των οικογενειών και στον μετριασμό της δημογραφικής κρίσης. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι σκληρή: Παρά αυτές τις ενισχύσεις, ένα στα τρία παιδιά στη Μολδαβία ζει σε απόλυτη φτώχεια, ενώ στις αγροτικές περιοχές σχεδόν ένα στα δύο. Η αύξηση των τιμών επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση· η Εθνική Τράπεζα προβλέπει για το τέλος του 2026 κορύφωση του πληθωρισμού στο 8,6%, λόγω της αύξησης των τιμών τροφίμων, ενέργειας και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Η κυβέρνηση προσπαθεί, μέσω της επέκτασης των θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και ευέλικτων γονικών αδειών, να διευκολύνει την επιστροφή στην αγορά εργασίας και για τους μονογονείς, ενισχύοντας έτσι την αγοραστική δύναμη.

Οι Μολδαβοί συνταξιούχοι βιώνουν από την 1η Απριλίου αύξηση των συντάξεων κατά 6,84%, μια νομοθετικά κατοχυρωμένη προσαρμογή στον πληθωρισμό. Ωστόσο, η χαρά είναι βραχύβια: Ο ετήσιος πληθωρισμός έφτασε τον Απρίλιο το 6,8%, λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων και των τροφίμων, γεγονός που μειώνει την πραγματική αύξηση των αποδοχών για τους ηλικιωμένους. Το συνταξιοδοτικό σύστημα βρίσκεται υπό τεράστια πίεση: Στα τέλη του 2025, σε 640.000 συνεισφέροντες αντιστοιχούσαν πάνω από 672.000 συνταξιούχοι – μια αναλογία μικρότερη από ένα προς ένα, η οποία επιβαρύνει μαζικά τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση. Ενώ η κυβέρνηση προσπαθεί να σταθεροποιήσει την κατάσταση μέσω αναπροσαρμογών και διεθνών συμφωνιών κοινωνικής ασφάλισης (π.χ. με τη Σλοβακία ή τον Καναδά), η αντιπολίτευση επικρίνει την ανεπαρκή αύξηση ενόψει του αυξανόμενου κόστους ζωής.

Ο πληθωρισμός στη Μολδαβία εκτοξεύτηκε τον Απρίλιο του 2026 στο 6,8%, από 5,8% τον Μάρτιο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2025. Ως άμεση αντίδραση, η Εθνική Τράπεζα αύξησε το βασικό επιτόκιο στο 6,5% για να συγκρατήσει την εξέλιξη των τιμών. Αυτή η όξυνση είναι άμεση συνέπεια της εντεινόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία ωθεί προς τα πάνω τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και πρώτων υλών και πλήττει ιδιαίτερα τη Μολδαβία ως εισαγωγική χώρα. Η κυβέρνηση προσπαθεί, μέσω της νομισματικής σύσφιξης, να προστατεύσει την αγοραστική δύναμη της εργαζόμενης μεσαίας τάξης, ενώ ταυτόχρονα προωθεί διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και την προσέγγιση στην ΕΕ.

Το Κισινάου βιώνει μια δραματική πτώση στην αγορά ακινήτων: Οι συναλλαγές μειώθηκαν κατά ένα ανησυχητικό 81% το τέταρτο τρίμηνο του 2025. Αιτία είναι οι αυστηροί κανονισμοί κατά του ξεπλύματος χρήματος, οι οποίοι από τις αρχές του 2026 επιβάλλουν όριο πληρωμής σε μετρητά περίπου 66.000 ευρώ και απαιτούν εκτενείς αποδείξεις προέλευσης για τα μετρητά. Αυτό το κυβερνητικό μέτρο, που αποσκοπεί στην αύξηση της διαφάνειας του χρηματοπιστωτικού τομέα, παραλύει τον κλάδο. Οι ενώσεις ακινήτων ζητούν ήδη την αύξηση του ορίου τραπεζικής μεταφοράς στα 200.000 ευρώ και μεγαλύτερη προθεσμία για τον έλεγχο περιουσιακών στοιχείων, προκειμένου να αποτραπεί μια πλήρης στασιμότητα.

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, νέες διατάξεις στον μολδαβικό εργατικό κώδικα ενισχύουν την προστασία από τη βία και την παρενόχληση στον χώρο εργασίας, ως άμεσο αποτέλεσμα της κύρωσης της Σύμβασης 190 της ΔΟΕ από τη Μολδαβία το 2023 και της προσπάθειας ένταξης στην ΕΕ. Αυτή η μεταρρύθμιση δημιουργεί ενιαίες διαδικασίες για τους δημόσιους φορείς, οι οποίοι μέχρι τώρα στερούνταν σαφών κανόνων, και στοχεύει στην καθιέρωση πολιτικής «μηδενικής ανοχής». Παρά αυτή την πρόοδο, που αναμένεται να ωφελήσει και τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και τις μειονότητες, οι διακρίσεις παραμένουν διαδεδομένες. Μια μελέτη του 2024 δείχνει ότι το 80% των Μολδαβών δεν θα αποδεχόταν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ως γείτονες. Η αυτόνομη περιοχή της Γκαγκαουζίας και η αποσχισθείσα περιοχή της Υπερδνειστερίας εξακολουθούν να θεσπίζουν νόμους που απαγορεύουν την «προπαγάνδα μη παραδοσιακών σχέσεων». Επί του παρόντος, μια αντιπροσωπεία του Συμβουλίου της Ευρώπης εξετάζει την εφαρμογή της Σύμβασης-Πλαίσιο για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων, ενώ η Moldova Pride πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο – ένα σημάδι συνεχιζόμενου ακτιβισμού εν μέσω πολιτικών αντιστάσεων.

Το Κοινοβούλιο της Μολδαβίας ενέκρινε νέο νόμο για τους αλλοδαπούς, ο οποίος τίθεται σε ισχύ τον Ιούνιο του 2027 και αυστηροποιεί σημαντικά τις προϋποθέσεις διαμονής για μετανάστες και ομογενείς. Η μεταρρύθμιση, που στοχεύει στην ευθυγράμμιση με τα πρότυπα μετανάστευσης της ΕΕ και την ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας, απαιτεί πλέον από τους πολίτες εκτός ΕΕ την απόδειξη επαρκών μέσων διαβίωσης και στέγασης. Ταυτόχρονα, οι αλλοδαποί εργαζόμενοι δεν θα πρέπει πλέον να αμείβονται λιγότερο από τους ντόπιους υπαλλήλους για την ίδια εργασία. Θετικό είναι ότι ο χρόνος επεξεργασίας των αδειών εργασίας μειώνεται από 90 σε 45 ημέρες. Αυτά τα μέτρα διαμορφώνουν ένα σύνθετο περιβάλλον στο οποίο πρέπει να κινηθούν οι ειδικευμένοι εργαζόμενοι και οι επενδυτές, ενώ η μολδαβική οικονομία αγωνίζεται με μια μειωμένη πρόβλεψη ανάπτυξης στο 2,8% και έναν αυξανόμενο πληθωρισμό που αυξάνει περαιτέρω το κόστος ζωής.