Overzicht SPD

Vlag van Duitsland

Sozialdemokratische Partei Deutschlands

Sociaaldemocratische Partij van Duitsland

Politieke oriëntatie
Conservatief
Sociaal
Markt
Progressief
Standpunt over de EU
Anti-EU
Pro-EU
De SPD is een linkse volkspartij en de oudste parlementair vertegenwoordigde politieke kracht in Duitsland. Als klassieke sociaaldemocratische partij verbindt zij sociale rechtvaardigheid met de rechtsstaat en de markteconomie. De partij staat pal voor de parlementaire democratie en de Europese integratie.

Waarden en wereldbeeld

De grondbeginselen van de SPD zijn vrijheid, rechtvaardigheid en solidariteit. Hun mensbeeld is optimistisch: ze zien het individu als een geëmancipeerd wezen, dat echter afhankelijk is van een sterke verzorgingsstaat om werkelijke gelijke kansen te ervaren. De staat fungeert hierbij als een regulerende macht die sociale misstanden opvangt en de welvaart waarborgt door herverdeling en sterke werknemersrechten. Historisch gezien ziet de partij zichzelf als een bolwerk tegen extremisme en als een motor voor maatschappelijke vooruitgang.

Politieke speerpunten

De agenda richt zich op het waarborgen van de sociale zekerheid, eerlijke lonen en een sterke medezeggenschap op de werkvloer. Tot de kernpunten behoren betaalbare huisvesting, stabiele pensioenen en een rechtvaardig belastingbeleid waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Hoewel de traditionele achterban bestaat uit werknemers en vakbonden, heeft de partij haar bereik al lang uitgebreid naar de stedelijke middenklasse en academische milieus. Een centrale spanning blijft het evenwicht tussen de ecologische transformatie van de industrie en het behoud van industriële banen.

Rol in het politieke systeem

De SPD fungeert als een staatsdragende kracht en 'stabiliteitsanker' in het midden van het politieke spectrum. Hun strategie is gericht op compromisbereidheid en regeringsdeelname, wat hen tot een natuurlijke partner maakt voor diverse coalitiemodellen. Institutioneel staat de partij stevig op de grondbeginselen van de Duitse Grondwet. Hun strategische dilemma ligt vaak in de afbakening ten opzichte van enerzijds radicalere linkse krachten en anderzijds het burgerlijke midden, terwijl ze proberen hun claim als brede volkspartij in een versnipperd partijlandschap te handhaven.

Actuele peilingen in de regio's

Actuele peilingen

0
10
20
30
40+

Veranderingen sinds de laatste verkiezingen

-5
0
5+

Actuele peilingen in deelstaten met aankomende verkiezingen en de verandering sinds de laatste verkiezingen

Peilingen van alle deelstaten

Thema's en ideologische duiding

Deze grafiek toont welke thema's voor de partij van bijzonder belang zijn. Hoe verder een punt naar buiten ligt, hoe groter het belang ervan.

Standpunten en politieke kernpunten

Standpunt 2024
Standpunt 2019

Economie & Staat

Moeten inkomens en vermogens herverdeeld worden?
Voor herverdeling
Tegen herverdeling
Hoe moet de overheid omgaan met beschikbare middelen?
Investeren
Schulden afbouwen en belastingen verlagen
Moet de lokale economie beschermd worden?
Vrije wereldhandel
Bescherming van de lokale economie

Samenleving & Waarden

Wat is belangrijker: vrijheid of veiligheid?
Maximale vrijheid
Veiligheid
Moet de gelijkheid van vrouwen bevorderd worden?
Voor bevordering
Tegen bevordering
Moet de gelijkwaardigheid van LGBTQ+'ers bevorderd worden?
Voorstander van bevordering
Tegenstander van bevordering
Moet het gelijkwaardig huwelijk toegestaan zijn?
Voor
Tegen
Welke rol moeten religies spelen in de politiek?
Scheiding van kerk en staat
Nauwe band tussen kerk en staat
Moet het beleid gericht zijn op stad of platteland?
Focus op steden
Focus op plattelandsgebieden

Milieu & Globalisering

Wat is belangrijker: milieu of economie?
Milieubescherming boven economische groei
Economische groei boven milieubescherming
Wat is belangrijker: klimaatbescherming of economie?
Klimaatbescherming belangrijker dan economische groei
Economische groei belangrijker dan klimaatbescherming

Migratie & Integratie

Hoe moet het immigratiebeleid geregeld worden?
Open beleid
Streng beleid
Hoe moet de integratie van immigranten vormgegeven worden?
Multiculturele samenleving
Homogene samenleving
Moeten etnische minderheden meer rechten krijgen?
Meer rechten
Minder rechten
Welke rol moeten natiestaten spelen?
Open wereld zonder grenzen
Sterke natiestaten

Democratie & Instituties

Hoe moet de macht verdeeld zijn?
Macht verdeeld
Sterke leider
Hoe onafhankelijk moet de rechterlijke macht zijn?
Volledig onafhankelijk
Afhankelijk van de regering
Hoe moet de staat georganiseerd zijn: Centraal of federaal?
Federalisme
Centralisatie

Sociografie van de achterban: Wie steunt SPD?

Kiezersprofiel
Conservatief
Sociaal
Markt
Progressief
Deze grafiek toont de zelfinschatting van een willekeurige steekproef van SPD-kiezers uit de PolitPro Community.
Standpunt van de partij
Kiezers in de PolitPro Community

Economie & Staat

Moeten inkomens en vermogens herverdeeld worden?
Voor herverdeling
Tegen herverdeling
Hoe moet de overheid omgaan met beschikbare middelen?
Investeren
Schulden afbouwen en belastingen verlagen
Moet de lokale economie beschermd worden?
Vrije wereldhandel
Bescherming van de lokale economie

Samenleving & Waarden

Wat is belangrijker: vrijheid of veiligheid?
Maximale vrijheid
Veiligheid
Welke rol moeten religies spelen in de politiek?
Scheiding van kerk en staat
Nauwe band tussen kerk en staat
Moet het beleid gericht zijn op stad of platteland?
Focus op steden
Focus op plattelandsgebieden

Milieu & Globalisering

Wat is belangrijker: milieu of economie?
Milieubescherming boven economische groei
Economische groei boven milieubescherming
Hoe nauw moet de samenwerking met Rusland zijn?
Geen samenwerking
Nauwe samenwerking
Hoe nauw moet de samenwerking met China zijn?
Geen samenwerking
Nauwe samenwerking
Hoe nauw moet de samenwerking met de VS zijn?
Geen samenwerking
Nauwe samenwerking

Migratie & Integratie

Hoe moet het immigratiebeleid geregeld worden?
Open beleid
Streng beleid
Hoe moet de integratie van immigranten vormgegeven worden?
Multiculturele samenleving
Homogene samenleving
Moeten etnische minderheden meer rechten krijgen?
Meer rechten
Minder rechten
Welke rol moeten natiestaten spelen?
Open wereld zonder grenzen
Sterke natiestaten

Democratie & Instituties

Hoe moet de staat georganiseerd zijn: Centraal of federaal?
Federalisme
Centralisatie

Hulp bij interpretatie: Wat laten de data zien?

We hebben kiezers van alle partijen in de PolitPro-community gevraagd naar hun standpunten over verschillende politieke thema's. De balken tonen de spreiding van de standpunten onder SPD-sympathisanten. Hoe korter de balk, hoe homogener de mening van de SPD-kiezer over een onderwerp. Indien beschikbaar tonen we met een cirkel het standpunt van de partij zelf, zoals vastgesteld door de wetenschap.

Databasis en methodiek: Waar komen de gegevens vandaan?

Deze waarden zijn gebaseerd op de opgaven van SPD-sympathisanten binnen het PolitPro-platform. Hoewel deze data niet voldoen aan de criteria van een klassieke representatieve steekproef, bieden ze door de grote aantallen nauwkeurig inzicht in de prioriteiten en waarden van de actieve kiezersbasis.

Historische verkiezingsuitslagen

SPD: Verloop van de verkiezingsuitslagen in Duitsland

Laatste uitslagen in de provincies en deelstaten

Actuele regeringsdeelnames van SPD

Actuele deelname aan provinciale en nationale regeringen

Chronologie van regeringsdeelnames sinds 1945

Continuïteit van de macht: Historische regeringsrollen
Regering geleid
In de regering
13

Totaal aantal kabinetten

Totale duur: 42 jaar • 7 maanden • 2 dagen

8

Geleide kabinetten

Totale duur: 25 jaar • 5 maanden • 2 weken • 6 dagen

5

Coalitiedeelnames

Totale duur: 17 jaar • 1 maand • 1 week • 3 dagen

51%

Totaal aandeel in de regeringsperiode

De partij was gedurende 51% van de mogelijke regeringsperiode betrokken bij de regering.

Merz
2025
CDU/CSU
SPD
Scholz
2021
SPD
Grüne
FDP
Merkel IV
2017
CDU/CSU
SPD
Merkel III
2013
CDU/CSU
SPD
Merkel I
2005
CDU/CSU
SPD
Schröder II
2002
SPD
Grüne
Schröder I
1998
SPD
Grüne
Schmidt III
1980
SPD
FDP
Schmidt II
1976
SPD
FDP
Schmidt I
1972
SPD
FDP
Brandt II
1972
SPD
FDP
Brandt I
1969
SPD
FDP
Kiesinger
1965
CDU/CSU
SPD

Bronnen van gegevens en informatie

PolitPro

PolitPro combineert wetenschappelijke data met de meest recente peilingresultaten om politiek voor iedereen tastbaar te maken. We maken gebruik van datasets uit vooraanstaande onderzoeksprojecten en vullen deze aan met eigen onderzoek, analyses en algoritmes. Op deze manier maken we complexe politieke verbanden voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk. Ondersteund door AI.

Fout ontdekt?

Politieke gegevens zijn dynamisch en kunnen dagelijks veranderen. Mocht je een fout ontdekken, stuur ons dan gerust een e-mail. Een korte bronvermelding helpt ons enorm bij de controle.

ParlGov – Parliamentary Democracy Data

Uitgebreide onderzoeksgegevens van de Universiteit van Bremen. Documenteert partijen en regeringen voor diepgaande politieke vergelijkingen.

Meer

Döring, Holger and Philip Manow. 2024. Parliaments and governments database (ParlGov): Information on parties, elections and cabinets in established democracies.

CHES – Chapel Hill Expert Survey

Europa's belangrijkste expertenquête over partijstandpunten. Meer dan 400 politicologen uit verschillende landen documenteren partijstandpunten op basis van wetenschappelijke criteria.

Meer

Rovny, Jan, Ryan Bakker, Liesbet Hooghe, Seth Jolly, Gary Marks, Jonathan Polk, Marco Steenbergen, and Milada Vachudova. “25 Years of Political Party Positions in Europe: The Chapel Hill Expert Survey, 1999-2024,”