Overzicht CDA

Vlag van Nederland

Christen Democratisch Appèl

Christen Democratisch Appèl

Politieke oriëntatie
Conservatief
Sociaal
Markt
Progressief
Standpunt over de EU
Anti-EU
Pro-EU
Het Christen Democratisch Appèl (CDA) is een christendemocratische partij in Nederland die zichzelf ziet als een bruggenbouwer van het midden. De partij baseert zich op christelijk-sociale waarden en benadrukt het belang van gemeenschappen boven puur staats- of individueel handelen.

Waarden en wereldbeeld

Het fundament van het CDA rust op vier pijlers: publieke verantwoordelijkheid, sociale rechtvaardigheid, solidariteit en verantwoord rentmeesterschap. Het mensbeeld is gevormd door de christelijke opvatting dat het individu is ingebed in relaties met anderen. Staat en markt moeten ruimte laten voor maatschappelijk engagement, in plaats van dit te domineren. Dit 'subsidiariteitsbeginsel' ziet familie en lokale gemeenschappen als de bouwstenen van de samenleving.

Politieke speerpunten

De agenda van het CDA richt zich primair op het maatschappelijk midden, gezinnen en het platteland. De partij pleit voor een sterke ondersteuning van het verenigingsleven, duurzame landbouw in harmonie met de natuur en een gedegen financieel beleid. In het sociaal beleid hanteert het CDA het principe van 'rechten en plichten', terwijl het in ethische kwesties traditioneel-conservatieve standpunten inneemt. De doelgroep bestaat uit kiezers die stabiliteit, veiligheid en sociale cohesie hoog in het vaandel dragen.

Rol in het politieke systeem

Strategisch gezien fungeert het CDA als een klassieke 'scharnierpartij' in de Nederlandse politiek. Door haar centristische positionering is zij vaak de onmisbare schakel voor coalities van links tot rechts. De partij opereert strikt binnen de rechtsstatelijke instituties en wordt beschouwd als een staatdragende kracht. Haar strategische spanningsveld ligt in het vinden van de balans tussen het behoud van christelijke tradities en de noodzakelijke modernisering in een steeds seculierder wordende samenleving.

Thema's en ideologische duiding

Deze grafiek toont welke thema's voor de partij van bijzonder belang zijn. Hoe verder een punt naar buiten ligt, hoe groter het belang ervan.

Standpunten en politieke kernpunten

Standpunt 2024
Standpunt 2019

Economie & Staat

Moeten inkomens en vermogens herverdeeld worden?
Voor herverdeling
Tegen herverdeling
Hoe moet de overheid omgaan met beschikbare middelen?
Investeren
Schulden afbouwen en belastingen verlagen
Moet de lokale economie beschermd worden?
Vrije wereldhandel
Bescherming van de lokale economie

Samenleving & Waarden

Wat is belangrijker: vrijheid of veiligheid?
Maximale vrijheid
Veiligheid
Moet de gelijkheid van vrouwen bevorderd worden?
Voor bevordering
Tegen bevordering
Moet de gelijkwaardigheid van LGBTQ+'ers bevorderd worden?
Voorstander van bevordering
Tegenstander van bevordering
Moet het gelijkwaardig huwelijk toegestaan zijn?
Voor
Tegen
Welke rol moeten religies spelen in de politiek?
Scheiding van kerk en staat
Nauwe band tussen kerk en staat
Moet het beleid gericht zijn op stad of platteland?
Focus op steden
Focus op plattelandsgebieden

Milieu & Globalisering

Wat is belangrijker: milieu of economie?
Milieubescherming boven economische groei
Economische groei boven milieubescherming
Wat is belangrijker: klimaatbescherming of economie?
Klimaatbescherming belangrijker dan economische groei
Economische groei belangrijker dan klimaatbescherming

Migratie & Integratie

Hoe moet het immigratiebeleid geregeld worden?
Open beleid
Streng beleid
Hoe moet de integratie van immigranten vormgegeven worden?
Multiculturele samenleving
Homogene samenleving
Moeten etnische minderheden meer rechten krijgen?
Meer rechten
Minder rechten
Welke rol moeten natiestaten spelen?
Open wereld zonder grenzen
Sterke natiestaten

Democratie & Instituties

Hoe moet de macht verdeeld zijn?
Macht verdeeld
Sterke leider
Hoe onafhankelijk moet de rechterlijke macht zijn?
Volledig onafhankelijk
Afhankelijk van de regering
Hoe moet de staat georganiseerd zijn: Centraal of federaal?
Federalisme
Centralisatie

Historische verkiezingsuitslagen

CDA: Verloop van de verkiezingsuitslagen in Nederland

Chronologie van regeringsdeelnames sinds 1945

Continuïteit van de macht: Historische regeringsrollen
Regering geleid
In de regering
12

Totaal aantal kabinetten

Totale duur: 36 jaar • 10 maanden • 3 weken • 6 dagen

8

Geleide kabinetten

Totale duur: 27 jaar • 3 weken • 3 dagen

4

Coalitiedeelnames

Totale duur: 9 jaar • 10 maanden • 3 dagen

42%

Totaal aandeel in de regeringsperiode

De partij was gedurende 42% van de mogelijke regeringsperiode betrokken bij de regering.

Jetten
2026
D66
VVD
CDA
Rutte VII
2022
VVD
D66
CDA
CU
Rutte V
2017
VVD
CDA
D66
CU
Rutte I
2010
VVD
CDA
Balkenende V
2007
CDA
PvdA
CU
Balkenende III
2003
CDA
VVD
D66
Balkenende I
2002
CDA
LPF
VVD
Lubbers III
1989
CDA
PvdA
Lubbers II
1986
CDA
VVD
Lubbers I
1982
CDA
VVD
Van Agt II
1981
CDA
PvdA
D66
Van Agt I
1977
CDA
VVD

Bronnen van gegevens en informatie

PolitPro

PolitPro combineert wetenschappelijke data met de meest recente peilingresultaten om politiek voor iedereen tastbaar te maken. We maken gebruik van datasets uit vooraanstaande onderzoeksprojecten en vullen deze aan met eigen onderzoek, analyses en algoritmes. Op deze manier maken we complexe politieke verbanden voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk. Ondersteund door AI.

Help ons onafhankelijk te blijven

Jouw steun beschermt PolitPro tegen de invloed van lobbygroepen en politieke partijen.

Feedback geven

Laat ons weten hoe we PolitPro voor jou nog beter kunnen maken!

Fout ontdekt?

Politieke gegevens zijn dynamisch en kunnen dagelijks veranderen. Mocht je een fout ontdekken, stuur ons dan gerust een e-mail. Een korte bronvermelding helpt ons enorm bij de controle.

ParlGov – Parliamentary Democracy Data

Uitgebreide onderzoeksgegevens van de Universiteit van Bremen. Documenteert partijen en regeringen voor diepgaande politieke vergelijkingen.

Meer

Döring, Holger and Philip Manow. 2024. Parliaments and governments database (ParlGov): Information on parties, elections and cabinets in established democracies.

CHES – Chapel Hill Expert Survey

Europa's belangrijkste expertenquête over partijstandpunten. Meer dan 400 politicologen uit verschillende landen documenteren partijstandpunten op basis van wetenschappelijke criteria.

Meer

Rovny, Jan, Ryan Bakker, Liesbet Hooghe, Seth Jolly, Gary Marks, Jonathan Polk, Marco Steenbergen, and Milada Vachudova. “25 Years of Political Party Positions in Europe: The Chapel Hill Expert Survey, 1999-2024,”