Overzicht VVD

Vlag van Nederland

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

Politieke oriëntatie
Conservatief
Sociaal
Markt
Progressief
Standpunt over de EU
Anti-EU
Pro-EU
De VVD is een rechts-liberale partij in Nederland die zich positioneert als een centrale kracht op het politieke midden-rechts. De partij combineert economisch-liberale principes met een pragmatische bestuursstijl en zet consequent in op individuele vrijheid, eigen verantwoordelijkheid en een slanke, maar slagvaardige overheid.

Waarden en wereldbeeld

Het gedachtegoed van de VVD is geworteld in het klassiek liberalisme. Centraal staat het individu, dat zijn leven zonder overheidsbemoeienis moet kunnen inrichten. De partij ziet de staat primair als waarborg voor veiligheid en eerlijke concurrentie, niet als sturende kracht van de economie. Vrijheid is voor de VVD onlosmakelijk verbonden met verantwoordelijkheid: wie kansen benut, moet daarvoor beloond worden.

Politieke speerpunten

De politieke agenda van de VVD richt zich op economische groei en begrotingsdiscipline. De partij pleit voor belastingverlagingen, het verminderen van bureaucratie en een flexibele arbeidsmarkt, om zo het ondernemersklimaat te verbeteren. De doelgroep bestaat uit ondernemers, zzp'ers en de werkende middenklasse, oftewel de 'hardwerkende Nederlanders'. Op het gebied van migratie hanteert de VVD een restrictieve koers, terwijl ze in het veiligheidsbeleid inzet op handhaving van wet en orde om de individuele vrijheid in de publieke ruimte te waarborgen.

Rol in het politieke systeem

Strategisch gezien vervult de VVD de rol van 'stabiliteitsanker' in het gefragmenteerde Nederlandse partijlandschap. Het is een klassieke bestuurspartij met een hoge coalitiebereidheid en -capaciteit, die vaak de minister-president levert. De houding ten opzichte van de rechtsstaat kenmerkt zich door diep respect voor de instituties, waarbij de partij deze efficiënter wil inrichten. Regelmatig ontstaan er spanningen tussen de economisch-liberale kern en de noodzaak om in meerpartijenregeringen sociale compromissen te sluiten of te reageren op rechtspopulistische stromingen in het land.

Thema's en ideologische duiding

Deze grafiek toont welke thema's voor de partij van bijzonder belang zijn. Hoe verder een punt naar buiten ligt, hoe groter het belang ervan.

Standpunten en politieke kernpunten

Standpunt 2024
Standpunt 2019

Economie & Staat

Moeten inkomens en vermogens herverdeeld worden?
Voor herverdeling
Tegen herverdeling
Hoe moet de overheid omgaan met beschikbare middelen?
Investeren
Schulden afbouwen en belastingen verlagen
Moet de lokale economie beschermd worden?
Vrije wereldhandel
Bescherming van de lokale economie

Samenleving & Waarden

Wat is belangrijker: vrijheid of veiligheid?
Maximale vrijheid
Veiligheid
Moet de gelijkheid van vrouwen bevorderd worden?
Voor bevordering
Tegen bevordering
Moet de gelijkwaardigheid van LGBTQ+'ers bevorderd worden?
Voorstander van bevordering
Tegenstander van bevordering
Moet het gelijkwaardig huwelijk toegestaan zijn?
Voor
Tegen
Welke rol moeten religies spelen in de politiek?
Scheiding van kerk en staat
Nauwe band tussen kerk en staat
Moet het beleid gericht zijn op stad of platteland?
Focus op steden
Focus op plattelandsgebieden

Milieu & Globalisering

Wat is belangrijker: milieu of economie?
Milieubescherming boven economische groei
Economische groei boven milieubescherming
Wat is belangrijker: klimaatbescherming of economie?
Klimaatbescherming belangrijker dan economische groei
Economische groei belangrijker dan klimaatbescherming

Migratie & Integratie

Hoe moet het immigratiebeleid geregeld worden?
Open beleid
Streng beleid
Hoe moet de integratie van immigranten vormgegeven worden?
Multiculturele samenleving
Homogene samenleving
Moeten etnische minderheden meer rechten krijgen?
Meer rechten
Minder rechten
Welke rol moeten natiestaten spelen?
Open wereld zonder grenzen
Sterke natiestaten

Democratie & Instituties

Hoe moet de macht verdeeld zijn?
Macht verdeeld
Sterke leider
Hoe onafhankelijk moet de rechterlijke macht zijn?
Volledig onafhankelijk
Afhankelijk van de regering
Hoe moet de staat georganiseerd zijn: Centraal of federaal?
Federalisme
Centralisatie

Historische verkiezingsuitslagen

VVD: Verloop van de verkiezingsuitslagen in Nederland

Chronologie van regeringsdeelnames sinds 1945

Continuïteit van de macht: Historische regeringsrollen
Regering geleid
In de regering
19

Totaal aantal kabinetten

Totale duur: 59 jaar • 9 maanden • 2 dagen

4

Geleide kabinetten

Totale duur: 14 jaar • 10 maanden • 3 weken • 5 dagen

15

Coalitiedeelnames

Totale duur: 44 jaar • 10 maanden • 4 dagen

69%

Totaal aandeel in de regeringsperiode

De partij was gedurende 69% van de mogelijke regeringsperiode betrokken bij de regering.

Jetten
2026
D66
VVD
CDA
Schoof
2024
PVV
VVD
NSC
BBB
Rutte VII
2022
VVD
D66
CDA
CU
Rutte V
2017
VVD
CDA
D66
CU
Rutte III
2012
VVD
PvdA
Rutte I
2010
VVD
CDA
Balkenende III
2003
CDA
VVD
D66
Balkenende I
2002
CDA
LPF
VVD
Kok II
1998
PvdA
VVD
D66
Kok I
1994
PvdA
VVD
D66
Lubbers II
1986
CDA
VVD
Lubbers I
1982
CDA
VVD
Van Agt I
1977
CDA
VVD
Biesheuvel I
1971
KVP
VVD
ARP
CHU
DS70
De Jong
1967
KVP
VVD
ARP
CHU
Marijnen
1963
KVP
VVD
ARP
CHU
De Quay
1959
KVP
VVD
ARP
CHU
Drees II
1951
KVP
PvdA
CHU
VVD
Drees I
1948
KVP
PvdA
CHU
VVD

Bronnen van gegevens en informatie

PolitPro

PolitPro combineert wetenschappelijke data met de meest recente peilingresultaten om politiek voor iedereen tastbaar te maken. We maken gebruik van datasets uit vooraanstaande onderzoeksprojecten en vullen deze aan met eigen onderzoek, analyses en algoritmes. Op deze manier maken we complexe politieke verbanden voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk. Ondersteund door AI.

Help ons onafhankelijk te blijven

Jouw steun beschermt PolitPro tegen de invloed van lobbygroepen en politieke partijen.

Feedback geven

Laat ons weten hoe we PolitPro voor jou nog beter kunnen maken!

Fout ontdekt?

Politieke gegevens zijn dynamisch en kunnen dagelijks veranderen. Mocht je een fout ontdekken, stuur ons dan gerust een e-mail. Een korte bronvermelding helpt ons enorm bij de controle.

ParlGov – Parliamentary Democracy Data

Uitgebreide onderzoeksgegevens van de Universiteit van Bremen. Documenteert partijen en regeringen voor diepgaande politieke vergelijkingen.

Meer

Döring, Holger and Philip Manow. 2024. Parliaments and governments database (ParlGov): Information on parties, elections and cabinets in established democracies.

CHES – Chapel Hill Expert Survey

Europa's belangrijkste expertenquête over partijstandpunten. Meer dan 400 politicologen uit verschillende landen documenteren partijstandpunten op basis van wetenschappelijke criteria.

Meer

Rovny, Jan, Ryan Bakker, Liesbet Hooghe, Seth Jolly, Gary Marks, Jonathan Polk, Marco Steenbergen, and Milada Vachudova. “25 Years of Political Party Positions in Europe: The Chapel Hill Expert Survey, 1999-2024,”