Overzicht Senterpartiet

Vlag van Noorwegen

Senterpartiet / Bondepartiet

Centrumpartij / Boerenpartij

Politieke oriëntatie
Conservatief
Sociaal
Markt
Progressief
Standpunt over de EU
Anti-EU
Pro-EU
De Senterpartiet (Sp) is een centristische, agrarisch-populistische partij in Noorwegen. Als uitgesproken voorvechter van decentralisatie en nationale soevereiniteit vormt ze het politieke tegengewicht tegen het stedelijke establishment en verzet ze zich fel tegen een EU-lidmaatschap van het land.

Waarden en wereldbeeld

Het wereldbeeld van de Senterpartiet is diep geworteld in de nauwe verbinding tussen mens, land en gemeenschap. Ze beschouwt de natiestaat als een onmisbaar kader voor democratie en culturele identiteit. Haar mensbeeld kenmerkt zich door eigen verantwoordelijkheid binnen lokale structuren, waarbij de staat fungeert als beschermer van de periferie. Centralisme wordt door de partij gezien als een bedreiging voor de sociale cohesie.

Politieke speerpunten

De agenda van de partij is volledig gericht op plattelandsregio's en primaire sectoren zoals landbouw en visserij. Ze pleit voor een ingrijpende herverdeling van middelen ten gunste van kleinere gemeenten, het behoud van lokale voorzieningen zoals ziekenhuizen en politiebureaus, en een strikte controle op natuurlijke hulpbronnen. De doelgroep bestaat uit plattelandsbewoners, boeren en kiezers die kritiek op globalisering combineren met waardevolle conservatieve principes. In het klimaatbeleid kiest de partij voor pragmatische oplossingen die de economische basis van de regio's niet in gevaar brengen.

Rol in het politieke systeem

Strategisch gezien vervult de Senterpartiet een sleutelrol in het Noorse parlementaire stelsel. Hoewel ze historisch gezien uit het burgerlijke kamp komt, opereert ze tegenwoordig meestal als een machtsbewuste partner in centrumlinkse coalities om plattelandsbelangen direct in het regeringsbeleid in te brengen. Haar relatie met de rechtsstaat kenmerkt zich door loyaliteit, maar ze staat zeer wantrouwig tegenover internationale instellingen en supranationale verdragen (zoals de EER), omdat ze hierin een uitholling ziet van de nationale zelfbeschikking en de agrarische levenswijze.

Thema's en ideologische duiding

Deze grafiek toont welke thema's voor de partij van bijzonder belang zijn. Hoe verder een punt naar buiten ligt, hoe groter het belang ervan.

Standpunten en politieke kernpunten

Standpunt 2024
Standpunt 2019

Economie & Staat

Moeten inkomens en vermogens herverdeeld worden?
Voor herverdeling
Tegen herverdeling
Hoe moet de overheid omgaan met beschikbare middelen?
Investeren
Schulden afbouwen en belastingen verlagen
Moet de lokale economie beschermd worden?
Vrije wereldhandel
Bescherming van de lokale economie

Samenleving & Waarden

Wat is belangrijker: vrijheid of veiligheid?
Maximale vrijheid
Veiligheid
Moet de gelijkheid van vrouwen bevorderd worden?
Voor bevordering
Tegen bevordering
Moet de gelijkwaardigheid van LGBTQ+'ers bevorderd worden?
Voorstander van bevordering
Tegenstander van bevordering
Moet het gelijkwaardig huwelijk toegestaan zijn?
Voor
Tegen
Welke rol moeten religies spelen in de politiek?
Scheiding van kerk en staat
Nauwe band tussen kerk en staat
Moet het beleid gericht zijn op stad of platteland?
Focus op steden
Focus op plattelandsgebieden

Milieu & Globalisering

Wat is belangrijker: milieu of economie?
Milieubescherming boven economische groei
Economische groei boven milieubescherming
Wat is belangrijker: klimaatbescherming of economie?
Klimaatbescherming belangrijker dan economische groei
Economische groei belangrijker dan klimaatbescherming

Migratie & Integratie

Hoe moet het immigratiebeleid geregeld worden?
Open beleid
Streng beleid
Hoe moet de integratie van immigranten vormgegeven worden?
Multiculturele samenleving
Homogene samenleving
Moeten etnische minderheden meer rechten krijgen?
Meer rechten
Minder rechten
Welke rol moeten natiestaten spelen?
Open wereld zonder grenzen
Sterke natiestaten

Democratie & Instituties

Hoe moet de macht verdeeld zijn?
Macht verdeeld
Sterke leider
Hoe onafhankelijk moet de rechterlijke macht zijn?
Volledig onafhankelijk
Afhankelijk van de regering
Hoe moet de staat georganiseerd zijn: Centraal of federaal?
Federalisme
Centralisatie

Historische verkiezingsuitslagen

Senterpartiet: Verloop van de verkiezingsuitslagen in Noorwegen

Chronologie van regeringsdeelnames sinds 1945

Continuïteit van de macht: Historische regeringsrollen
Regering geleid
In de regering
10

Totaal aantal kabinetten

Totale duur: 25 jaar • 11 maanden • 2 weken • 2 dagen

2

Geleide kabinetten

Totale duur: 5 jaar • 10 maanden • 3 weken • 1 dag

8

Coalitiedeelnames

Totale duur: 20 jaar • 3 weken • 1 dag

29%

Totaal aandeel in de regeringsperiode

De partij was gedurende 29% van de mogelijke regeringsperiode betrokken bij de regering.

Store
2021
Sp
DNA
Stoltenberg III
2009
DNA
Sp
SV
Stoltenberg II
2005
DNA
SV
Sp
Bondevik I
1997
KrF
Sp
V
Syse
1989
H
KrF
Sp
Willoch III
1985
H
KrF
Sp
Willoch II
1983
H
KrF
Sp
Borten II
1969
H
Sp
KrF
V
Borten I
1965
H
Sp
V
KrF
Lyng
1963
H
Sp
KrF
V

Bronnen van gegevens en informatie

PolitPro

PolitPro combineert wetenschappelijke data met de meest recente peilingresultaten om politiek voor iedereen tastbaar te maken. We maken gebruik van datasets uit vooraanstaande onderzoeksprojecten en vullen deze aan met eigen onderzoek, analyses en algoritmes. Op deze manier maken we complexe politieke verbanden voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk. Ondersteund door AI.

Help ons onafhankelijk te blijven

Jouw steun beschermt PolitPro tegen de invloed van lobbygroepen en politieke partijen.

Feedback geven

Laat ons weten hoe we PolitPro voor jou nog beter kunnen maken!

Fout ontdekt?

Politieke gegevens zijn dynamisch en kunnen dagelijks veranderen. Mocht je een fout ontdekken, stuur ons dan gerust een e-mail. Een korte bronvermelding helpt ons enorm bij de controle.

ParlGov – Parliamentary Democracy Data

Uitgebreide onderzoeksgegevens van de Universiteit van Bremen. Documenteert partijen en regeringen voor diepgaande politieke vergelijkingen.

Meer

Döring, Holger and Philip Manow. 2024. Parliaments and governments database (ParlGov): Information on parties, elections and cabinets in established democracies.

CHES – Chapel Hill Expert Survey

Europa's belangrijkste expertenquête over partijstandpunten. Meer dan 400 politicologen uit verschillende landen documenteren partijstandpunten op basis van wetenschappelijke criteria.

Meer

Rovny, Jan, Ryan Bakker, Liesbet Hooghe, Seth Jolly, Gary Marks, Jonathan Polk, Marco Steenbergen, and Milada Vachudova. “25 Years of Political Party Positions in Europe: The Chapel Hill Expert Survey, 1999-2024,”