Demos: Data-analyse, actuele peilingen en politieke standpunten

Het fundament van DEMOS rustte op de gemeenschappelijke noemer van anticommunisme, nationale soevereiniteit en de invoering van een pluralistische democratie naar Westers model. De alliantie verenigde diverse stromingen, van christendemocraten en liberalen tot sociaaldemocraten en groenen. Het mensbeeld was gekenmerkt door individuele vrijheid en burgerrechten, in tegenstelling tot het collectivistische systeem van het reëel bestaande socialisme. De staat werd niet langer beschouwd als een machtsinstrument van één partij, maar als een rechtsstatelijke garant voor de Sloveense natie.

De agenda van DEMOS was zowel historisch als pragmatisch: het organiseren van de eerste vrije verkiezingen, de privatisering van de economie en de afscheiding van de Joegoslavische staatsunie. De belangrijkste eis mondde uit in het succesvolle onafhankelijkheidsreferendum. DEMOS voerde beleid voor de brede Sloveense bevolking, die verlangde naar economische voorspoed, politieke inspraak en een toenadering tot West-Europa. De doelgroep was een verenigde burgermaatschappij die de systeemverandering breed ondersteunde.

Tijdens de systeemtransformatie speelde DEMOS de rol van katalysator en grondlegger van het moderne Slovenië. Als regeringsalliantie heeft de coalitie de democratische instituties en de rechtsstaat überhaupt pas opgebouwd. De strategie was gericht op een radicale, maar vreedzame breuk met het oude regime. Na de vervulling van de historische kerntaak – het verkrijgen van staatsonafhankelijkheid – kwamen de ideologische verschillen tussen de partners naar boven, wat logischerwijs leidde tot de zelfontbinding van de alliantie.