Overzicht AKP

Vlag van Turkije

Adalet ve Kalkınma Partisi

Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling

Politieke oriëntatie
Conservatief
Sociaal
Markt
Progressief
Standpunt over de EU
Anti-EU
Pro-EU
De AKP (Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling) is een rechts-conservatieve, islamitisch georiënteerde partij in Turkije. Ze combineert economisch-liberaal pragmatisme met religieuze waarden en streeft naar een visie van Turkije als een onafhankelijke, invloedrijke regionale macht in een multipolaire wereld.

Waarden en wereldbeeld

Het fundament van de AKP wordt gevormd door een waardebewust, conservatief wereldbeeld dat de islam beschouwt als de centrale sociale en culturele identiteit van de Turkse samenleving. De partij ziet zichzelf als de stem van de 'conservatieve democratie' en distantieert zich daarmee van het strikte secularisme van eerdere elites. Haar staatsopvatting wordt gekenmerkt door een sterk nationaal gevoel en het streven om de historische betekenis van Turkije te herstellen. Hierbij staan het collectief van de natie en het behoud van traditionele familiewaarden vaak boven individualistische liberale vrijheden.

Politieke speerpunten

De agenda van de AKP richt zich op grootschalige infrastructuurprojecten, technologische soevereiniteit en de versterking van de binnenlandse industriële sector. De partij spreekt specifiek de religieus-conservatieve middenklasse in Anatolië en de stedelijke lagere klassen aan, en biedt hen participatiekansen via sociale welvaartsprogramma's en economische vooruitgang. Op buitenlands beleid pleit de partij voor een verschuiving weg van een puur westerse oriëntatie, ten gunste van strategische autonomie die invloed waarborgt in zowel het Midden-Oosten als het mondiale Zuiden.

Rol in het politieke systeem

Strategisch gezien heeft de AKP het politieke systeem van Turkije fundamenteel getransformeerd, van een parlementair naar een presidentieel machtscentrum. De partij gebruikt staatsinstellingen om haar hegemonie te verstevigen en onderhoudt een populistische relatie met haar achterban, door zichzelf te presenteren als verdediger van de volkswil tegen 'interne en externe vijanden'. Critici verwijten de partij een uitholling van de scheiding der machten en een verzwakking van de persvrijheid, terwijl de AKP dit zelf legitimeert als noodzakelijke efficiëntieverbetering en nationale stabiliteit.

Thema's en ideologische duiding

Deze grafiek toont welke thema's voor de partij van bijzonder belang zijn. Hoe verder een punt naar buiten ligt, hoe groter het belang ervan.

Standpunten en politieke kernpunten

Standpunt 2024
Standpunt 2019

Economie & Staat

Moeten inkomens en vermogens herverdeeld worden?
Voor herverdeling
Tegen herverdeling
Hoe moet de overheid omgaan met beschikbare middelen?
Investeren
Schulden afbouwen en belastingen verlagen
Moet de lokale economie beschermd worden?
Vrije wereldhandel
Bescherming van de lokale economie

Samenleving & Waarden

Wat is belangrijker: vrijheid of veiligheid?
Maximale vrijheid
Veiligheid
Moet de gelijkheid van vrouwen bevorderd worden?
Voor bevordering
Tegen bevordering
Moet de gelijkwaardigheid van LGBTQ+'ers bevorderd worden?
Voorstander van bevordering
Tegenstander van bevordering
Moet het gelijkwaardig huwelijk toegestaan zijn?
Voor
Tegen
Welke rol moeten religies spelen in de politiek?
Scheiding van kerk en staat
Nauwe band tussen kerk en staat
Moet het beleid gericht zijn op stad of platteland?
Focus op steden
Focus op plattelandsgebieden

Milieu & Globalisering

Wat is belangrijker: milieu of economie?
Milieubescherming boven economische groei
Economische groei boven milieubescherming
Wat is belangrijker: klimaatbescherming of economie?
Klimaatbescherming belangrijker dan economische groei
Economische groei belangrijker dan klimaatbescherming

Migratie & Integratie

Hoe moet het immigratiebeleid geregeld worden?
Open beleid
Streng beleid
Hoe moet de integratie van immigranten vormgegeven worden?
Multiculturele samenleving
Homogene samenleving
Moeten etnische minderheden meer rechten krijgen?
Meer rechten
Minder rechten
Welke rol moeten natiestaten spelen?
Open wereld zonder grenzen
Sterke natiestaten

Democratie & Instituties

Hoe moet de macht verdeeld zijn?
Macht verdeeld
Sterke leider
Hoe onafhankelijk moet de rechterlijke macht zijn?
Volledig onafhankelijk
Afhankelijk van de regering
Hoe moet de staat georganiseerd zijn: Centraal of federaal?
Federalisme
Centralisatie

Historische verkiezingsuitslagen

AKP: Verloop van de verkiezingsuitslagen in Turkije

Chronologie van regeringsdeelnames sinds 1945

Continuïteit van de macht: Historische regeringsrollen
Regering geleid
In de regering
9

Totaal aantal kabinetten

Totale duur: 25 jaar • 8 maanden • 1 week • 6 dagen

9

Geleide kabinetten

Totale duur: 25 jaar • 8 maanden • 1 week • 6 dagen

0

Coalitiedeelnames

Totale duur: -

56%

Totaal aandeel in de regeringsperiode

De partij was gedurende 56% van de mogelijke regeringsperiode betrokken bij de regering.

Erdogan V
2023
AKP
Erdogan IV
2018
AKP
Yildirim
2016
AKP
Davutoglu III
2015
AKP
Davutoglu I
2014
AKP
Erdogan III
2011
AKP
Erdogan II
2007
AKP
Erdogan I
2003
AKP
Gul
2002
AKP

Bronnen van gegevens en informatie

PolitPro

PolitPro combineert wetenschappelijke data met de meest recente peilingresultaten om politiek voor iedereen tastbaar te maken. We maken gebruik van datasets uit vooraanstaande onderzoeksprojecten en vullen deze aan met eigen onderzoek, analyses en algoritmes. Op deze manier maken we complexe politieke verbanden voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk. Ondersteund door AI.

Help ons onafhankelijk te blijven

Jouw steun beschermt PolitPro tegen de invloed van lobbygroepen en politieke partijen.

Feedback geven

Laat ons weten hoe we PolitPro voor jou nog beter kunnen maken!

Fout ontdekt?

Politieke gegevens zijn dynamisch en kunnen dagelijks veranderen. Mocht je een fout ontdekken, stuur ons dan gerust een e-mail. Een korte bronvermelding helpt ons enorm bij de controle.

ParlGov – Parliamentary Democracy Data

Uitgebreide onderzoeksgegevens van de Universiteit van Bremen. Documenteert partijen en regeringen voor diepgaande politieke vergelijkingen.

Meer

Döring, Holger and Philip Manow. 2024. Parliaments and governments database (ParlGov): Information on parties, elections and cabinets in established democracies.

CHES – Chapel Hill Expert Survey

Europa's belangrijkste expertenquête over partijstandpunten. Meer dan 400 politicologen uit verschillende landen documenteren partijstandpunten op basis van wetenschappelijke criteria.

Meer

Rovny, Jan, Ryan Bakker, Liesbet Hooghe, Seth Jolly, Gary Marks, Jonathan Polk, Marco Steenbergen, and Milada Vachudova. “25 Years of Political Party Positions in Europe: The Chapel Hill Expert Survey, 1999-2024,”