Overzicht Sverigedemokraterna

Vlag van Zweden

Sverigedemokraterna

Zweden Democraten

Politieke oriëntatie
Conservatief
Sociaal
Markt
Progressief
Standpunt over de EU
Anti-EU
Pro-EU
De Sverigedemokraterna (SD) is een rechtspopulistische en nationaal-conservatieve partij in Zweden. Zij combineert een strikte focus op nationale identiteit met een kritische houding ten aanzien van migratie en de EU. De partij wordt vanwege haar historische wortels vaak als extreemrechts geclassificeerd.

Waarden en wereldbeeld

Het wereldbeeld van de SD is gestoeld op een etnocultureel nationalisme. Zij ziet de Zweedse identiteit, taal en tradities als het fundament van een stabiele staat. Haar mensbeeld wordt gekenmerkt door het idee dat maatschappelijke samenhang op lange termijn alleen gewaarborgd kan worden door culturele homogeniteit. De staat wordt hierbij opgevat als een 'volkshuis' (Folkhemmet), dat zijn burgers moet beschermen tegen invloeden van buitenaf. Deze ideologie leidt tot een diepe scepsis ten aanzien van multiculturalisme, dat de partij als een bedreiging voor de sociale vrede ziet.

Politieke speerpunten

De SD pleit voor een restrictief migratiebeleid ('nul-immigratie') en de consequente uitzetting van buitenlanders die strafbare feiten hebben gepleegd. Een kernpunt is het herstel van wet en orde, met name de bestrijding van bendecriminaliteit. Economisch gezien hanteert de partij een welzijnsnationalisme: zij bepleit een sterke verzorgingsstaat, maar wil de voorzieningen daarvan primair richten op de eigen bevolking. Hiermee spreekt de partij vooral de arbeidersklasse, conservatieve kiezers op het platteland en mensen aan die zich als verliezers van de globalisering beschouwen.

Rol in het politieke systeem

Lange tijd politiek geïsoleerd, hebben de SD zich ontwikkeld tot een doorslaggevende machtsfactor binnen het Zweedse blokmodel. Zij fungeren strategisch als scharnier tussen de klassieke rechterzijde en populistisch protest. Hoewel zij formele democratische instituties erkennen, eisen zij een grotere nationale soevereiniteit ten opzichte van Brussel en bekritiseren zij liberale elites in de media en justitie. Hun rol heeft het Zweedse partijsysteem fundamenteel veranderd, aangezien zij de traditionele dominantie van de sociaaldemocraten hebben doorbroken en nu de politieke agenda bepalen op het gebied van veiligheids- en identiteitskwesties.

Thema's en ideologische duiding

Deze grafiek toont welke thema's voor de partij van bijzonder belang zijn. Hoe verder een punt naar buiten ligt, hoe groter het belang ervan.

Standpunten en politieke kernpunten

Standpunt 2024
Standpunt 2019

Economie & Staat

Moeten inkomens en vermogens herverdeeld worden?
Voor herverdeling
Tegen herverdeling
Hoe moet de overheid omgaan met beschikbare middelen?
Investeren
Schulden afbouwen en belastingen verlagen
Moet de lokale economie beschermd worden?
Vrije wereldhandel
Bescherming van de lokale economie

Samenleving & Waarden

Wat is belangrijker: vrijheid of veiligheid?
Maximale vrijheid
Veiligheid
Moet de gelijkheid van vrouwen bevorderd worden?
Voor bevordering
Tegen bevordering
Moet de gelijkwaardigheid van LGBTQ+'ers bevorderd worden?
Voorstander van bevordering
Tegenstander van bevordering
Moet het gelijkwaardig huwelijk toegestaan zijn?
Voor
Tegen
Welke rol moeten religies spelen in de politiek?
Scheiding van kerk en staat
Nauwe band tussen kerk en staat
Moet het beleid gericht zijn op stad of platteland?
Focus op steden
Focus op plattelandsgebieden

Milieu & Globalisering

Wat is belangrijker: milieu of economie?
Milieubescherming boven economische groei
Economische groei boven milieubescherming
Wat is belangrijker: klimaatbescherming of economie?
Klimaatbescherming belangrijker dan economische groei
Economische groei belangrijker dan klimaatbescherming

Migratie & Integratie

Hoe moet het immigratiebeleid geregeld worden?
Open beleid
Streng beleid
Hoe moet de integratie van immigranten vormgegeven worden?
Multiculturele samenleving
Homogene samenleving
Moeten etnische minderheden meer rechten krijgen?
Meer rechten
Minder rechten
Welke rol moeten natiestaten spelen?
Open wereld zonder grenzen
Sterke natiestaten

Democratie & Instituties

Hoe moet de macht verdeeld zijn?
Macht verdeeld
Sterke leider
Hoe onafhankelijk moet de rechterlijke macht zijn?
Volledig onafhankelijk
Afhankelijk van de regering
Hoe moet de staat georganiseerd zijn: Centraal of federaal?
Federalisme
Centralisatie

Historische verkiezingsuitslagen

Sverigedemokraterna: Verloop van de verkiezingsuitslagen in Zweden

Chronologie van regeringsdeelnames sinds 1945

Continuïteit van de macht: Historische regeringsrollen
Regering geleid
In de regering
1

Totaal aantal kabinetten

Totale duur: 11 maanden • 1 week • 2 dagen

0

Geleide kabinetten

Totale duur: -

1

Coalitiedeelnames

Totale duur: 11 maanden • 1 week • 2 dagen

1%

Totaal aandeel in de regeringsperiode

De partij was gedurende 1% van de mogelijke regeringsperiode betrokken bij de regering.

Kristersson II
2025
SD
M
KD
L

Bronnen van gegevens en informatie

PolitPro

PolitPro combineert wetenschappelijke data met de meest recente peilingresultaten om politiek voor iedereen tastbaar te maken. We maken gebruik van datasets uit vooraanstaande onderzoeksprojecten en vullen deze aan met eigen onderzoek, analyses en algoritmes. Op deze manier maken we complexe politieke verbanden voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk. Ondersteund door AI.

Help ons onafhankelijk te blijven

Jouw steun beschermt PolitPro tegen de invloed van lobbygroepen en politieke partijen.

Feedback geven

Laat ons weten hoe we PolitPro voor jou nog beter kunnen maken!

Fout ontdekt?

Politieke gegevens zijn dynamisch en kunnen dagelijks veranderen. Mocht je een fout ontdekken, stuur ons dan gerust een e-mail. Een korte bronvermelding helpt ons enorm bij de controle.

ParlGov – Parliamentary Democracy Data

Uitgebreide onderzoeksgegevens van de Universiteit van Bremen. Documenteert partijen en regeringen voor diepgaande politieke vergelijkingen.

Meer

Döring, Holger and Philip Manow. 2024. Parliaments and governments database (ParlGov): Information on parties, elections and cabinets in established democracies.

CHES – Chapel Hill Expert Survey

Europa's belangrijkste expertenquête over partijstandpunten. Meer dan 400 politicologen uit verschillende landen documenteren partijstandpunten op basis van wetenschappelijke criteria.

Meer

Rovny, Jan, Ryan Bakker, Liesbet Hooghe, Seth Jolly, Gary Marks, Jonathan Polk, Marco Steenbergen, and Milada Vachudova. “25 Years of Political Party Positions in Europe: The Chapel Hill Expert Survey, 1999-2024,”