Chorwacja Sondaże wyborcze, poparcie partii i aktualne notowania

Chorwacja odczuwa spowolnienie dynamiki gospodarczej, z prognozami wzrostu na poziomie około 2,6 procent na 2026 rok. Jednocześnie wysokie koszty utrzymania, napędzane przez utrzymujące się wysokie ceny energii i usług, masowo obciążają gospodarstwa domowe. Inflacja spadła w maju nieznacznie do 5,2 procent, ale pozostaje na podwyższonym poziomie. Rząd reaguje pakietem antyinflacyjnym, który obejmuje zamrożenie płac w sektorze publicznym i podatek od nadmiernych zysków dla większych przedsiębiorstw. Jednak czynniki zewnętrzne, takie jak konflikt na Bliskim Wschodzie, wzmacniają presję na ceny energii i utrudniają opanowanie inflacji, co dodatkowo zmniejsza siłę nabywczą obywateli.

Chorwacja porusza się w złożonej dynamice migracyjnej, naznaczonej zaostrzoną ochroną granic i wewnętrznymi debatami politycznymi. Obecnie Słowenia przedłuża kontrole graniczne z Chorwacją do końca 2026 roku, aby przeciwdziałać zagrożeniom bezpieczeństwa, takim jak terroryzm i przemyt ludzi, co uwidacznia utrzymujące się napięcia w strefie Schengen. Równolegle chorwacki parlament przyjął zmiany w ustawie o cudzoziemcach, wprowadzające surowsze zasady dla migrantów zarobkowych, w tym obowiązkowy test językowy do przedłużenia zezwoleń na pobyt. Kolejna debata nad ustawą o ochronie praw człowieka zmaga się z wyzwaniem pogodzenia ochrony granic z prawami człowieka. Środki te, w dużej mierze pod wpływem Paktu UE o Migracji i Azylu, mają na celu umocnienie roli Chorwacji jako zewnętrznej granicy UE. Tragiczne odkrycia ciał zmarłych migrantów w pobliżu granicy ze Słowenią podkreślają śmiertelne ryzyko nielegalnych tras.

Chorwacja umacnia swoją rolę w polityce bezpieczeństwa w coraz bardziej napiętej Europie. Ponowne wprowadzenie obowiązkowej służby wojskowej od października 2025 roku stanowi kluczowy zwrot polityczny. Środek ten jest bezpośrednią odpowiedzią na zmieniającą się sytuację geopolityczną, napędzaną wojną na Ukrainie i rozwojem zbrojeń w sąsiedniej Serbii, która rzekomo nabyła chiński system rakiet hipersonicznych. W ten sposób Chorwacja podkreśla swoje zaangażowanie w osiągnięcie dwuprocentowego celu NATO w wydatkach na obronność i wzmocnienie własnej zdolności obronnej. Równolegle Zagrzeb prowadzi asertywną politykę zagraniczną, czego przykładem jest odrzucenie nowego ambasadora Izraela czy napięcia dyplomatyczne z Czarnogórą, co na nowo definiuje jego pozycję w sojuszach regionalnych.

Chorwacki krajobraz polityczny pozostaje naznaczony trwającymi napięciami instytucjonalnymi. Powtarzające się walki o władzę między premierem Andrejem Plenkoviciem a prezydentem Zoranem Milanoviciem paraliżują koordynację polityczną, zwłaszcza w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa. Konflikty te podważają zaufanie do instytucji państwowych, wzmocnione przez skandale korupcyjne i krytykę wymiaru sprawiedliwości. Aktualne sondaże z 27 maja 2026 roku pokazują, że rządząca koalicja straciłaby większość, co podkreśla kruchość stabilności rządu i stanowi dalsze wyzwanie dla kultury politycznej.

Chorwacja rozwija swoją infrastrukturę: kraj przyznał największy projekt kolejowy w swojej historii. Indyjska firma Afcons Infrastructure otrzymała kontrakt na modernizację i rozbudowę 83-kilometrowej linii kolejowej Dugo Selo – Novska, o wartości 677 milionów euro. Ten współfinansowany przez UE projekt, którego przyznanie ogłoszono 11 maja 2026 roku, ma na celu zwiększenie łączności i prędkości pociągów do 160 km/h. Równolegle rząd zmaga się z wysokimi kosztami energii. Pakiet środków o wartości 450 milionów euro przedłuża pułap cenowy na paliwa, prąd i gaz do września 2026 roku, co stanowi zwrot od wcześniejszych planów wycofania subsydiów w obliczu niestabilnych rynków globalnych. Długoterminowo Chorwacja stawia również na energię jądrową: projekt ustawy przewiduje zwiększenie udziału energii atomowej do 30 procent do 2040 roku, aby zapewnić bezpieczeństwo dostaw i zmniejszyć emisje.

Chorwacja zmaga się z głębokim kryzysem demograficznym i społecznym. Młode pokolenia z trudem znajdują przystępne cenowo mieszkania; 70 procent nie stać na wynajem ani zakup. To zmusza wielu do zależności od rodziców i napędza emigrację, podczas gdy społeczeństwo się starzeje. Jednocześnie exodus młodych pracowników obciąża system emerytalny. Rząd zezwala emerytom na pracę w pełnym wymiarze godzin przy połowie emerytury, ale ten środek wywołuje protesty, ponieważ wielu jest zmuszonych do pracy, aby przeżyć. Przyczyną jest brak systematycznej polityki mieszkaniowej, niewystarczające reformy strukturalne w systemie emerytalnym i utrzymująca się wysoka inflacja, które zagrażają pokojowi społecznemu między pokoleniami.

Młodzi Chorwaci odczuwają bezpośrednią ulgę finansową: od 2026 roku znacznie wzrosną progi dochodów wolnych od podatku dla studentów. Osoby korzystające z ulg podatkowych dla rodziców mogą zarobić do 4800 euro bez podatku, inni studenci nawet do 12 000 euro – to znaczące podwyżki z poprzednich 3360 i 10 080 euro. Równolegle, rząd podnosi minimalną stawkę godzinową dla studentów od stycznia 2026 roku do 6,56 euro netto, czyli o 50 centów więcej niż wcześniej. Środki te są bezpośrednią odpowiedzią na rosnące koszty utrzymania, zwłaszcza gwałtownie rosnące ceny wynajmu w miastach studenckich, gdzie średnie miesięczne czynsze w Zagrzebiu osiągają już 923 euro. Rząd stara się w ten sposób zmniejszyć obciążenie finansowe młodych ludzi i promować ich całoroczne zatrudnienie, bez konieczności wcześniejszego przerywania pracy, aby nie przekroczyć progów podatkowych.

Chorwackie rodziny i osoby samotnie wychowujące dzieci zmagają się z alarmującym kryzysem mieszkaniowym: za swoje średnie roczne dochody mogą sobie pozwolić jedynie na 1,8 do 3,9 metra kwadratowego powierzchni mieszkalnej. Ta przytłaczająca niedostępność, zaostrzona przez inflację na poziomie 5,2 procent w maju i rosnące koszty energii o 16,9 procent, jest dodatkowo obciążona przez najnowszą politykę antyinflacyjną rządu. Pakiet przedstawiony w maju przewiduje między innymi wstrzymanie podwyżek świadczeń socjalnych, co jeszcze bardziej zwiększa obciążenie finansowe gospodarstw domowych. Pomimo Narodowego Planu Mieszkaniowego, który ma stabilizować długoterminowe ceny wynajmu i lepiej wykorzystywać zasoby mieszkaniowe, brak przystępnych cenowo mieszkań pozostaje palącym problemem, bezpośrednio wpływającym na jakość życia wielu rodzin.

Mimo waloryzacji emerytur o 2,68 procent od stycznia 2026 roku, prawie co piąty Chorwat pozostaje zagrożony ubóstwem. Chociaż rząd znosi kary za wcześniejsze przejście na emeryturę dla osób powyżej 70. roku życia i podnosi renty inwalidzkie o 10 procent, większość seniorów odnosi z tego jedynie marginalne korzyści. Te środki, będące częścią reformy emerytalnej mającej na celu zabezpieczenie wykwalifikowanej siły roboczej, są niwelowane przez powolny rozwój emerytur i wysoki wskaźnik zagrożenia ubóstwem wynoszący 19,5 procent. Planowane zniesienie podatku od emerytur od 2027 roku pomoże przede wszystkim lepiej zarabiającym, podczas gdy większość emerytów, których średnia emerytura wynosi 689 euro, nadal ledwo wiąże koniec z końcem.

Chorwacka klasa średnia nadal zmaga się z uporczywą inflacją: w maju 2026 roku wskaźnik ten spadł nieznacznie do 5,2 procent, ale pozostaje prawie dwukrotnie wyższy niż średnia UE. Szczególnie ceny energii i usług podnoszą koszty utrzymania. Rząd zareagował pod koniec maja pakietem antyinflacyjnym. Ma on na celu obniżenie deficytu budżetowego i obniżenie inflacji do dwóch procent do końca roku. Obejmuje on dyscyplinę budżetową, moratorium na ceny administracyjne i zwiększone opodatkowanie wynajmu krótkoterminowego. To ostatnie bezpośrednio dotyka wielu, którzy uzupełniają swoje dochody w kwitnącym sektorze turystycznym. Chociaż płace nominalnie rosną, wysoka inflacja zmniejsza realną siłę nabywczą, co znacząco obciąża codzienne życie pracowników.

Rząd Chorwacji szokuje przedsiębiorców nowym, 50-procentowym podatkiem od „nadmiernych marż zysku”, który od 2026 roku obejmie firmy o ponadprzeciętnie wysokich marżach. Dekret ten, będący częścią kompleksowego pakietu antyinflacyjnego przyjętego pod koniec maja, ma na celu stłumienie prognozowanej inflacji na poziomie 4,6% i zapobieżenie „przegrzaniu” gospodarki. Równolegle, od czerwca nowe prawo turystyczne zaostrza zasady dotyczące wynajmu krótkoterminowego: prywatni właściciele muszą teraz posiadać obowiązkowy numer rejestracyjny; platformy nie mogą już umieszczać ofert bez tego oznaczenia. Środki te zmuszają osoby samozatrudnione i właścicieli do zwiększonej zgodności z przepisami i inwestycji w cyfryzację, jednocześnie znacząco podnosząc koszty operacyjne i presję regulacyjną.

Chorwackie sądy w ostatnich tygodniach wielokrotnie wzmacniały prawa rodzin LGBTQ+: w maju 2026 roku sędziowie orzekli przeciwko dyskryminacji „Dugine obitelji” (tęczowych rodzin) przez fundację Ordo Iuris i zakazali dalszych publikacji treści dyskryminujących. Już w kwietniu sąd administracyjny potwierdził prawo do adopcji dla par homoseksualnych, kończąc tym samym ministerialne blokady i wdrażając wspólne adopcje zalegalizowane już w 2022 roku. Te orzeczenia torują drogę do większej równości, pomimo konstytucyjnej definicji małżeństwa jako wyłącznie związku między mężczyzną a kobietą, która obowiązuje od referendum w 2013 roku.

Chorwacja znacząco zrewidowała swoje prawo dotyczące cudzoziemców, drastycznie zaostrzając warunki dla pracodawców zatrudniających zagranicznych pracowników. Firmy muszą teraz udowodnić dwunastomiesięczną aktywność finansową i spełniać minimalne standardy zakwaterowania. Jednocześnie imigranci i ekspaci po sześciu miesiącach cieszą się większą elastycznością w zmianie pracodawcy, ale muszą zdać obowiązkowy test z języka chorwackiego. Ta głęboka reforma, przyjęta pod koniec kwietnia, jest odpowiedzią na ostry niedobór wykwalifikowanych pracowników, chęć zapobiegania nadużyciom oraz dostosowanie krajowego ustawodawstwa do Paktu UE o Migracji i Azylu, który wejdzie w życie w czerwcu 2026 roku.