Dania Sondaże wyborcze, poparcie partii i aktualne notowania

Nowy centrolewicowy rząd Danii pod przewodnictwem Mette Frederiksen rozpoczyna ambitny program mający na celu złagodzenie wysokich kosztów utrzymania. Świeżo utworzona koalicja planuje obniżyć o połowę VAT na wszystkie produkty spożywcze i całkowicie znieść go na owoce i warzywa. Ma to odczuwalnie odciążyć gospodarstwa domowe, ponieważ Dania nadal należy do krajów o najwyższych kosztach utrzymania w Europie. Pomimo inflacji wynoszącej 1,4 procent w kwietniu 2026 roku, napędzanej wzrostem cen transportu i żywności, rząd dąży do wzmocnienia siły nabywczej i pobudzenia konsumpcji prywatnej. Finansowanie tych środków ma nastąpić między innymi poprzez nowe opodatkowanie dużych akcjonariuszy, co stanowi centralny punkt debaty politycznej.

Nowo utworzony rząd Danii potwierdza swój niezwykle restrykcyjny kurs migracyjny. Koalicja, która rozpoczęła pracę w tym tygodniu, nadal planuje odstraszać osoby ubiegające się o azyl poprzez środki takie jak potencjalne ośrodki deportacyjne poza UE. To podejście jest wspierane przez szeroki konsensus polityczny, który postrzega migrację jako zagrożenie dla tożsamości narodowej i świadomie bada granice europejskich konwencji praw człowieka. Chociaż Dania wdraża części Paktu Migracyjnego UE, który wejdzie w życie w czerwcu 2026 roku, unika mechanizmów solidarności i prowadzi niezależną, twardą linię.

Dania obecnie nawiguje w napiętej sytuacji geopolitycznej. Nowy rząd pod przewodnictwem premier Mette Frederiksen zapewnia stabilność, ale jednocześnie musi stawić czoła zaostrzonym wyzwaniom bezpieczeństwa. Napędzana agresją Rosji na Ukrainie i ciągłym zainteresowaniem USA Grenlandią, Dania masowo wzmacnia swoją obronność. Aktualne porozumienie rządowe przewiduje zwiększenie wydatków wojskowych do 5% PKB do 2030 roku i planuje mobilizację do 180 000 rezerwistów poprzez przedłużoną służbę wojskową. Jednocześnie Kopenhaga, wraz ze swoimi sojusznikami z NATO, wzmacnia obecność w Arktyce, aby zabezpieczyć strategiczne znaczenie Grenlandii. Środki te odzwierciedlają wyraźny konsensus polityczny w kwestii wzmocnienia obrony narodowej i zbiorowej oraz pozycjonowania Danii jako aktywniejszego podmiotu w europejskim i arktycznym bezpieczeństwie.

Dania, po prawie dziesięciotygodniowych, trudnych negocjacjach, utworzyła nowy lewicowo-centrowy rząd mniejszościowy pod przewodnictwem Mette Frederiksen. Ta koalicja czterech partii nie posiada własnej większości parlamentarnej i jest zależna od wsparcia innych partii lewicowych. Przyczyną polityczną są wybory parlamentarne w marcu 2026 roku, które żadnemu blokowi nie zapewniły jasnej większości, a Socjaldemokratom Frederiksen przyniosły najgorszy wynik od ponad wieku. Ten rozproszony krajobraz polityczny wymusza teraz kulturę ciągłego kompromisu, co może w przyszłości wystawić na próbę stabilność rządu.

Dania przyspiesza swoją zieloną transformację i rozwój infrastruktury. Niedawno zatopiono pierwszy mega-element Tunelu Fehmarnbelt, najdłuższego tunelu podwodnego w Europie, łączącego Danię i Niemcy. Ten projekt stulecia podkreśla strategiczne przekierowanie. Jednocześnie Kopenhaga umacnia swoją rolę lidera klimatycznego: rząd planuje wycofanie się z Traktatu Karty Energetycznej, aby nie chronić dłużej inwestycji w paliwa kopalne. Środek ten odzwierciedla cel Danii, jakim jest osiągnięcie 100% zużycia gazu bez paliw kopalnych do 2030 roku i masowe rozbudowanie mocy morskiej energetyki wiatrowej.

Dania zmaga się o pokój społeczny między pokoleniami. Podczas gdy nowy centrolewicowy rząd Mette Frederiksen wprowadza pakiet z bezpłatnymi wizytami u dentysty, bezpłatnym transportem publicznym dla młodzieży do 22 roku życia i większymi pieniędzmi dla najbiedniejszych emerytów, rozwój demograficzny zaostrza presję. Wiek emerytalny wzrasta stopniowo do 70 lat do 2040 roku, aby zapewnić finansowanie państwa opiekuńczego. Ten niepopularny środek, uchwalony już w 2025 roku, obciąża szczególnie pokolenia pracujące fizycznie i jest nazywany przez krytyków „zimnym kontraktem międzypokoleniowym”. Rząd jednocześnie podkreśla surową politykę migracyjną jako kluczową dla spójności społecznej.

Od 1 stycznia 2027 roku Dania drastycznie skraca państwowe stypendium studenckie (SU) dla studentów szkół wyższych: maksymalny okres pobierania świadczenia spada z 70 do 58 miesięcy. Ta dalekosiężna reforma, uchwalona już w czerwcu 2024 roku przez duński parlament, dotyczy wszystkich studentów, którzy rozpoczną nowe studia wyższe – w tym magisterskie – od 1 lipca 2025 roku. Studenci będą otrzymywać wsparcie tylko na standardowy okres studiów; dotychczasowe dwanaście dodatkowych miesięcy zostanie zniesione. Zmusza to tysiące osób do bardziej precyzyjnego planowania studiów i zwiększa presję na ich zabezpieczenie finansowe podczas nauki. Pożyczka może częściowo wypełnić lukę, ale elastyczność maleje.

Nowy centrolewicowy rząd Danii, który rozpoczął pracę na początku czerwca 2026 roku po długich negocjacjach koalicyjnych, obiecuje bezpośrednie ulgi dla rodzin i samotnych rodziców. Program koalicyjny przewiduje między innymi bezpłatne wizyty u dentysty, zniesienie VAT na owoce i warzywa oraz bezpłatny transport publiczny dla młodzieży do 22 roku życia. Środki te mają złagodzić rosnące koszty utrzymania, które w kwietniu 2026 roku osiągnęły stopę inflacji 1,4%. Równolegle, w czerwcu 2026 roku rodziny skorzystają ze zwolnionego z podatku dodatku żywnościowego, a nowe ceny opieki nad dziećmi obowiązują od 1 maja 2026 roku, wspierane dotacjami uzależnionymi od dochodów. Rząd reaguje w ten sposób na presję, aby zmniejszyć obciążenia finansowe gospodarstw domowych.

Duńscy emeryci i przyszli seniorzy stoją przed fundamentalną zmianą: parlament w Kopenhadze zdecydował o stopniowym podnoszeniu państwowego wieku emerytalnego do 70 lat do 2040 roku. Ta dalekosiężna reforma, która dotyczy wszystkich urodzonych po 31 grudnia 1970 roku, jest bezpośrednią konsekwencją umowy o dobrobycie z 2006 roku. Wiąże ona wiek emerytalny z rosnącą oczekiwaną długością życia, aby zapewnić długoterminowe finansowanie systemu. Podczas gdy obecna granica wieku wynosi 67 lat, do 2030 roku wzrośnie do 68, a do 2035 roku do 69 lat. Dodatkowo, od początku 2023 roku tysiące seniorów korzysta z podwyższonego dodatku do emerytury, ponieważ dochód z pracy nie jest już wliczany do obliczeń, co czyni połączenie pracy i emerytury bardziej atrakcyjnym.

Szerokie grono duńskiego społeczeństwa odczuwa bezpośrednie odciążenie: kompleksowa reforma podatkowa, obowiązująca od stycznia 2026 roku, przynosi wielu gospodarstwom domowym roczną ulgę podatkową w wysokości około 12 450 DKK. Środek ten jest częścią najnowszej umowy koalicyjnej świeżo utworzonego rządu czterech partii pod przewodnictwem premier Mette Frederiksen, która objęła urząd na początku czerwca. Podczas gdy najlepiej zarabiający zostaną obciążeni nową „najwyższą stawką podatkową” w wysokości 5 procent od dochodów powyżej 2 592 700 DKK, reforma ma na celu wzmocnienie siły nabywczej ludności pracującej. Projekt umowy koalicyjnej obiecuje również znaczące obniżenie VAT na żywność, w tym obniżenie o połowę na wszystkie produkty spożywcze i całkowite zniesienie na owoce i warzywa, co bezpośrednio zmniejszyłoby koszty utrzymania. Pomimo niewielkiego wzrostu inflacji do 1,4 procent w kwietniu, napędzanego cenami transportu i żywności, płace realne wzrosły już w 2025 roku. Nowy rząd wysyła w ten sposób jasny sygnał wzmocnienia podstaw gospodarczych kraju.

Od stycznia 2026 roku duńskie firmy z rocznym obrotem powyżej 300 000 DKK będą musiały obowiązkowo wprowadzić cyfrowe systemy księgowe. Ta reforma mająca na celu przejrzystość finansową wiąże się z wysokimi kosztami dostosowania i karami do 1,5 mln DKK w przypadku nieprzestrzegania przepisów. Równolegle, reforma podatkowa z 2026 roku kształtuje sytuację: podczas gdy obniżenie kapitału minimalnego dla spółek ApS do 20 000 DKK ułatwia zakładanie firm, nowe najwyższe stawki podatkowe obciążają osoby o wysokich dochodach. Właściciele nieruchomości muszą również liczyć się ze zmienionymi obliczeniami podatku od nieruchomości. Nowy rząd pod przewodnictwem Mette Frederiksen musi teraz zredukować biurokrację i odciążyć gospodarkę, podczas gdy rynek nieruchomości pozostaje stabilny, ale regulowany.

Nowy lewicowo-centrowy rząd Danii pod przewodnictwem premier Mette Frederiksen potwierdza surową politykę migracyjną, która bezpośrednio wpływa na życie wielu mniejszości. Ogłaszając zamiar deportacji większej liczby przestępców cudzoziemców i planując ośrodki deportacyjne poza UE, koalicja umacnia swój restrykcyjny kurs. Polityka ta jest przedstawiana jako kluczowa dla spójności społecznej i kontynuuje długotrwałą, restrykcyjną linię imigracyjną Danii, która cieszy się szerokim poparciem w parlamencie. Rząd podkreśla w ten sposób swój priorytet utrzymania kontroli nad imigracją i kierowania integracją.

Dania potwierdza swój „surowy i zdecydowany” kurs migracyjny: nowy rząd, który objął urząd w czerwcu 2026 roku, kontynuuje restrykcyjną politykę. Dla imigrantów i ekspatów oznacza to odczuwalne bariery. Od stycznia 2026 roku opłaty i progi wynagrodzeń dla pozwoleń na pracę znacząco wzrosły. Szczególnie dotkliwie dotyka to studentów spoza UE, których termin na poszukiwanie pracy po ukończeniu studiów został drastycznie skrócony z trzech do jednego roku. Środki te, które dotyczą również łączenia rodzin, są wynikiem szerokiego konsensusu politycznego w celu kontrolowania napływu i kierowania integracją. Jedynie ukierunkowane programy dla specjalistów w zawodach deficytowych oferują punktowe ułatwienia.