Ermenistan Seçim anketleri, oy oranları ve güncel anket değerleri

Ermenistan, küresel çalkantılara rağmen güçlü bir ekonomik büyüme kaydetmeye devam ediyor; uluslararası kurumların 2026 için %5'in üzerinde büyüme tahminleri bulunuyor. Nisan ayında %5,3'e ulaşan enflasyon, Mayıs ayında %4,2'ye gerilese de, yaşam maliyetleri için devam eden bir zorluk olmaya devam ediyor. Siyasi olarak, Başbakan Paşinyan hükümeti, son parlamento seçimlerinin ardından ihracat pazarlarını kararlı bir şekilde çeşitlendirme çabalarını hızlandırıyor. 12 Haziran'da yürürlüğe giren yeni Rus ithalat kısıtlamalarına doğrudan bir yanıt olarak hükümet, sübvansiyonlar ve destek programları aracılığıyla AB ve diğer ülkelere ihracatı hedefliyor. Amaç, Rusya'ya olan ekonomik bağımlılığı azaltmak ve yeni ticari ilişkilerle ekonomiyi güçlendirmektir.

Ermenistan, 7 Haziran'daki parlamento seçimleri öncesinde kimliğiyle mücadele ediyor. 100.000'den fazla yerinden edilmiş Karabağ Ermenisi oy hakları için mücadele ederken, hükümet onları topluma entegre etmek zorunda. Başbakan Paşinyan, egemenliğe odaklanan "gerçek" bir Ermeni kimliğini teşvik ediyor ve Azerbaycan ile sınır belirleme sürecini sürdürüyor. Bu durum, Rusya'nın Batı yanlısı bir rotaya karşı uyarılarıyla körüklenerek, ulusu tarihsel bağlılık ile pragmatik barış arayışı arasında bölüyor. Siyasi neden, Paşinyan'ın Karabağ ihtilafı sonrası yeniden yapılanmasında ve bununla bağlantılı olarak ulusal önceliklerin yeniden değerlendirilmesinde yatıyor; bu konular şimdi seçim kampanyasında tartışılıyor.

Ermenistan, ülkeyi geleneksel müttefiki Rusya'dan giderek uzaklaştıran ve Batı'ya yaklaştıran derin bir jeopolitik yeniden yapılanma yaşıyor. Erivan şu anda AB ve ABD ile ilişkilerini derinleştiriyor; bu durum, Washington ile kapsamlı bir stratejik ortaklık anlaşmasının imzalanması ve Rusya ile İran'ı bypass eden bir transit bağlantı olan "Trump Yolu"nun desteklenmesiyle kendini gösteriyor. AB, bu politikayı 50 milyon Euro'nun üzerinde bir acil yardım paketiyle destekliyor ve Ermenistan'ın daha yakın ilişkiler kurma çabalarını övüyor. Aynı zamanda Moskova, Ermeni ürünlerine ithalat kısıtlamaları getirerek ve Erivan'ın Batı yanlısı rotasını sürdürmesi halinde "Ukrayna senaryoları" konusunda uyararak Ermenistan üzerindeki baskısını artırıyor. Gerilimdeki bu tırmanış, Ermenistan'ın Dağlık Karabağ ihtilafında Rusya'nın güvenlik garantileri konusundaki yetersizliğinden duyduğu hayal kırıklığından kaynaklanmakta olup, Başbakan Paşinyan'ı ittifaklarını stratejik olarak çeşitlendirmeye yöneltmiştir.

Ermenistan, ülkeyi derinden bölen, yön belirleyici bir parlamento seçimi arifesinde. Siyasi kültür keskin bir kutuplaşmayla karakterize edilirken, Başbakan Nikol Paşinyan hükümeti Batı'ya doğru net bir rota çiziyor. Rusya ile geleneksel ittifaktan uzaklaşarak AB ve ABD ile artan işbirliğine yönelen bu köklü dış politika değişikliği, sadece iç siyasi protestoları körüklemekle kalmıyor, aynı zamanda Moskova'dan ekonomik yaptırımlar da dahil olmak üzere büyük bir baskıya yol açıyor. Seçimden kısa bir süre önce Rusya yanlısı "Güçlü Ermenistan" partisinden altı muhalif adayın tutuklanması, ülkenin jeopolitik geleceği hakkında oy kullanırken gergin durumu ve hükümet istikrarının kırılganlığını gözler önüne seriyor.

Ermenistan, enerji, iklim ve altyapı politikalarında kritik bir dönemden geçiyor. Ülke, enerji arzını yenilenebilir kaynaklarla çeşitlendirmeyi ve altyapıyı genişletmeyi kararlılıkla sürdürüyor. Bu kapsamda, sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik iddialı iklim hedefleri ve Şubat 2026'da kabul edilen yeni bir iklim yasası bulunmaktadır. Aynı zamanda Erivan, Batılı ortaklarla işbirliğini yoğunlaştırıyor ve "Uluslararası Barış ve Refah için Trump Yolu" gibi altyapı projelerini başlatıyor; buna Türk sınırına demiryolu bağlantısı için bir ihale de dahil. Bu Batı yanlısı yeniden yönelim, Moskova'dan sert tepkilere yol açıyor: Rusya, Ermenistan'ın AB üyelik sürecine devam etmesi halinde uygun fiyatlı gaz tedarikini durdurmak ve diğer anlaşmaları feshetmekle açıkça tehdit ediyor. Ermenistan'daki 7 Haziran parlamento seçimleri öncesindeki bu tırmanış, Erivan'ın Kremlin'den uzaklaşmasını engellemeyi amaçlıyor. AB, bu gergin durumda Ermenistan'ı desteklemek için şimdiden mali yardım taahhütleriyle yanıt veriyor.

Ermenistan, yaklaşan parlamento seçimleri öncesinde derinleşen bir toplumsal bölünme yaşıyor. Özellikle belirgin bir kuşak farkı ortaya çıkıyor: Yaşlı nesil hükümetin barış gündemini destekleme eğilimindeyken, gençler siyasi kuruluşa karşı derin bir memnuniyetsizlik ve güvensizlik ifade ediyor. Bu kutuplaşma, Dağlık Karabağ ihtilafı sonrası sosyal barışı ve ulusal birliği tehlikeye atıyor. Siyasi neden, 2023 yenilgisinden sonra "barış gündemine" odaklanan hükümet politikasıdır. Bu strateji, birçok kişi tarafından yetersiz bulunması ve gençlerin siyasetten uzaklaşmış hissetmesi nedeniyle toplumu bölüyor. Gençlerin katılımını teşvik eden girişimler başlatılmış olsa da, güvensizlik derinlemesine kök salmış durumda.

Ermenistan hükümeti, 2024'te %26,24 gibi endişe verici seviyelerde seyreden genç işsizliğiyle mücadele ederken, temel bir eğitim reformunu hızlandırıyor. Mayıs ayında tartışılan Yükseköğretim ve Bilim Yasası taslağı, sistemi modernize etmeyi ve Avrupa standartlarını getirmeyi amaçlıyor. Planlanan yeniden yapılanma, üç aşamalı yükseköğretim, yeni finansman mekanizmaları ve üniversitelerin depolitizasyonunu içeriyor. AB, bu çabaları 8,55 milyon Euro ile destekliyor. Bu reformlar, eğitim ve işgücü piyasası arasındaki uçurumu kapatmayı ve şu anda yeterli istihdam bulamayan birçok gence acilen ihtiyaç duyulan perspektifler sunmayı hedefliyor.

1 Eylül 2026 tarihinden itibaren Ermeni aileleri, doğum sırasına bakılmaksızın her yeni doğan bebek için 500.000 Dram (yaklaşık 1.300 ABD Doları) tutarında sabit bir doğum yardımı alacak. İlk iki çocuk için artış anlamına gelen, sonraki çocuklar için ise önceki daha yüksek tek seferlik ödemeyi eşitleyen bu reformu hükümet, aile harcamalarının doğum sayısından bağımsız olarak sabit kaldığı argümanıyla gerekçelendiriyor. Aynı zamanda, dört kişilik bir ailenin kira hariç aylık yaklaşık 2.500 ABD Doları tutarındaki tahmini maliyeti ve sadece 744 ABD Doları olan ortalama gelir, birçok haneyi önemli ölçüde zorlamaktadır. Ayrıca, Dağlık Karabağ'dan gelen 100.000'den fazla mültecinin sürekli akışı, sosyal güvenlik sistemlerini ve konut piyasasını ciddi şekilde zorlamakta, bu da savunmasız aileler ve tek ebeveynler için durumu daha da kötüleştirmektedir.

Ermenistan'daki emekliler, 1 Nisan 2026'dan bu yana hissedilir bir değişim yaşıyor: Asgari emekli maaşı 46.000 Dram'a yükseldi ve daha düşük emekli maaşları 10.000 Dram artırılarak 660.000'den fazla vatandaşı etkiledi. Aynı zamanda hükümet, 65 yaş üstü yaşlılara ücretsiz tıbbi hizmetlere erişim sağlayan evrensel bir sağlık sigortası başlattı. Hükümet, emekli maaşı ayarlamasını 2025'teki %7,2'lik güçlü ekonomik büyümenin bir başarısı olarak sunarken, muhalifler bu önlemi Haziran 2026'daki parlamento seçimleri öncesi bir seçim hediyesi olarak eleştiriyor. Ayrıca, Nisan ayından bu yana tüm emekli maaşları ve sosyal yardımlar nakitsiz olarak ödenmek zorunda olup, bu durum nakit iade programlarıyla ilişkilendirilmiştir. Mayıs 2026'da yıllık enflasyon %4,2 olarak gerçekleşti, bu da artırılan emekli maaşlarının satın alma gücünü hala zorlamaktadır.

Ermenistan işgücü piyasasında devrim yapıyor: Hükümet, demografik zorluklara ve nitelikli işgücü eksikliğine doğrudan bir yanıt olarak devlet memurları için 65 yaş sınırını kaldırıyor. Yeni bir yasaya dayanan bu reform, deneyimli çalışanların iş hayatında kalmasını sağlıyor ve azalan işgücünü güçlendirmeyi hedefliyor. Mayıs ayında yıllık enflasyon %4,2'ye düşerken, haneler %6,4 artan gıda fiyatlarıyla mücadele etmeye devam ediyor. Bilişim ve inşaat sektörlerinin desteğiyle %5'in üzerinde güçlü bir ekonomik büyümeye rağmen, çalışanlar ılımlı ücret artışları ile devam eden yaşam maliyetleri arasındaki dengeyi hissetmektedir. AB'ye yönelik siyasi yeniden yönelim ve Rusya ile ilgili ticaret belirsizlikleri, birçok ailenin ekonomik istikrarını ayrıca etkilemektedir.

Rusya'nın Ermeni tarım ürünleri ve konyaklarına yönelik son ithalat kısıtlamalarına tepki olarak, Avrupa Birliği Ermenistan'a 50 milyon Euro'nun üzerinde acil yardım paketi taahhüt etti. Bu kısıtlamalar geleneksel ihracat sektörlerini derinden etkilemektedir. Moskova, Ermenistan'ın Batı'ya yakınlaşmasını engellemek için ekonomik baskıyı artırıyor, bu da birçok girişimciyi varoluşsal zorluklarla karşı karşıya bırakıyor. Aynı zamanda, hükümetin "Barış Kavşağı" girişimi aracılığıyla yeni ticaret yolları ve güçlendirilmiş AB işbirliği kurma çabaları ile yüksek teknoloji sektöründeki büyük yatırımlar ve vergi teşvikleri yeni büyüme fırsatları yaratmakta ve serbest meslek sahiplerini stratejik bir yeniden yapılanmaya zorlamaktadır.

Ermenistan, LGBTQ+ topluluğuna temel hukuki korumayı sağlamaya devam etmiyor: Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğini açıkça kapsayan kapsamlı bir ayrımcılıkla mücadele yasası, on yılı aşkın süredir tartışılmasına ve uluslararası kuruluşların defalarca talep etmesine rağmen mevcut değil. Pink Armenia'nın 15 Mayıs 2026 tarihli güncel yıllık raporunun da gösterdiği gibi, bu yasal boşluk azınlıkların günlük yaşamını derinden etkilemektedir. Siyasi neden, hükümetin sivil toplum önerilerini bir yasa tasarısına entegre etme konusundaki isteksizliğinde ve siyasi aktörlerin LGBTQ+ konularını rakiplerini itibarsızlaştırmak için sürekli olarak araçsallaştırmasında yatmaktadır. Bu durum, iş arayışından devlet kurumlarıyla etkileşimlere kadar ayrımcılık ve şiddetin günlük hale geldiği bir ortam yaratmaktadır. Yargı, homofobik veya transfobik saikleri suçlarda ağırlaştırıcı faktör olarak tanımakta sıklıkla başarısız olmaktadır, çünkü bunlar Ceza Kanunu'nda bu şekilde yer almamaktadır. Nisan ayında kabul edilen en son “Cinsiyet Politikası Stratejisi ve Eylem Planı 2025–2028” bile bu koruma gerekçelerinin açıkça dahil edilmesinden kaçınmaktadır. AB ve Avrupa Konseyi gibi uluslararası ortaklar Mayıs 2026'da Erivan'da düzenlenen bir zirvede insan haklarının önemini vurgularken, Ermenistan'daki LGBTQ+ nüfusu ayrımcılığa ve nefrete karşı etkili bir şekilde mücadele etmek için gerekli yasal araçlardan yoksundur.

Ermenistan göç politikasını baştan aşağı değiştiriyor: 1 Kasım 2026 itibarıyla popüler 10 yıllık özel pasaport kaldırılacak ve yerini dijital bir sistem alacak. Paşinyan hükümetinin "Yabancılar Yasası"nda yaptığı bu kapsamlı reform, ülkeye giriş öncesinde özel bir çalışma vizesi zorunluluğu getiriyor; bu da turist olarak girip ardından çalışma izni başvurusu yapma uygulamasını sona erdiriyor. Ayrıca, yabancı işgücü için yıllık bir kota uygulaması başlatılacak. Ekonomi 2026'nın ilk çeyreğinde %7,1 GSYİH büyümesiyle patlama yaparken, gurbetçiler ve göçmenler 2027'den itibaren kalıcı oturma izinleri için artırılmış ücretlere ve uzun süreli yokluklarda daha sıkı bildirim yükümlülüklerine hazırlanmak zorunda kalacaklar.